«Қайран, біздің аналар, арды ойлаған…»

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

«Қайран, біздің аналар арды ойлаған,
Шілік шауып, ши буып, арба айдаған…» – деген Мұқағали Мақатаев өз аналарының өмірін айна қатесіз дәл бере білген-ау.
Анамыз Сәжида Торғайқызы 1938 жылы туылған, Алматы облысы Нарынқол ауданы Талас ауылының тумасы, Еңбек ардагері, алты бала тәрбиелеп өсірген ардақты ана.
Әкесі Торғай Ұлы Отан соғысынан оралмады. Анамыз Сәжида ағалары Халық, Әліп үшеуі жастай жетім қалып, аналары Жәмиланың тәрбиесінде өседі. Жәмила ана оқымағанымен, көкірегі ояу, ақыл-парасаты терең, адуынды, оң-солын жақсы аңғаратын, қоғамдық жұмысқа, колхоз тірлігіне белсене атсалысқан ана болған. Мал баққан, сиыр сауған. Таудан қап-қап ағаш арқалаған. Сөйтіп, Ұлы жеңістің келуіне өзіндік үлес қосқан. Жан-жарынан қалған ұл-қыздарына заманына сай білім мен тәрбие беруді өзіне парыз санап, қандай қиындық болса да қайыспай көтерген.

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

Ал қызы Сәжиданың тағдыры өзгеше болды. 1938 жылы колхоз жұмысының ерте көктемгі науқаны наурыз айына тұспа-тұс келеді. Еңбек майданының қызу тірлігі 8 наурыздағы мерекеге ұласады. 7 наурыз күні сабантой болып, колхозшылар арасында әйелдер мерекесін ұлттық ойындар мен митингілерге ұластыру дәстүрге айналған сәт. Ауылға облыстан арнайы уәкіл келіп, еңбекші әйелдерді төл мерекелерімен құттықтап, аяғы ұлттық спорт – қазақша күреске ұласқанда қыз-келіншектер күресіне Жәмила анамыз шығып, жеңіске жетеді де, ай-күні толып отырған анамыз қыз баланы дүниеге әкеледі. Ұлты басқа, есімі Сәжида атты уәкіл Торғай атамызға: «Қызыңның атын Сәжида қой, мен сияқты ел үшін туған қыз болсын» депті. Сөйтіп әйелдер мерекесінде өмір есігін ашқан нәрестеге Сәжида есімі беріледі.

Сәжида Торғайқызының ата-анасы

Сәжида Торғайқызының ата-анасы

Анамыз үш жасында әкесі соғысқа аттанады. Бет-бейнесі сәби жүректе еміс-еміс сақталған шоқша сақалды орта бойлы қара торы кісі сауатсыз болса керек. Жолдастары арқылы жазған соңғы хатында «Сталинград деген үлкен қала үшін майданға кіргелі тұрмыз» деп жазыпты, содан соң хабарсыз кеткен. Жесір ана, жетім ұл-қыз бір-біріне сүйеу болып ержетті. Анасы жесірліктен соғыстың ауыртпалығын көре жүрсе де, киер киім, ішер астан кем қылмады. Арасы отыз шақырым болатын Сарыжаз ауылындағы орыс поселкесіне жаяу барып сүт өткізіп, екі ұл мен жалғыз қыздың үстін бүтіндеді, қатарынан қалдырмай оқытты. Қызы Сәжида жасынан өзі атын қойған апасындай өжет, көрікті болып өсті. Еркелігі де басым болды. Бауырларымен бірге ер-азаматтардың тірлігіне ерте араласты.
Балалық шақтың суреттері бұл күнде 75-ке толып отырған анамыз Сәжиданың әлі жадында.

Жұбайы Жүнісхан Құлмұханбетұлы

Жұбайы Жүнісхан Құлмұханбетұлы

– Есек те міндік, масақ та тердік, ер адамдармен қалыспай шөп те шаптық. Ағам Халық мектеп машинасынмен таудан қарағай тартқанда 15-16 жастамын. Жүк тасушы болып қарағайды ағаммен бірге машинеге тіркеп, керек жеріне жеткізетінбіз. Мектеп бітіріп, жігіттердің  көзіне түсе бастаған кезде тағдыр мені француз тілінің жас мұғалімі Жүнісханға жолықтырды. Қожбанбет ауылына келін болып түскенімде анам  Жәмиланың айтқан мына бір ақылы өмір бойы есімнен шықпайды: «Қызым, сен бойжетіп, бір әулеттің келіні атандың, барған жерің аруақты жер. Атаң Мәлікаждар оқыған-тоқыған азамат, елге сыйлы адам, осы өлкеге мектеп салған, ауданымыздың алғашқы мұғалімі. Сондай үлкен әулеттің келіні болу оңай шаруа емес. Ақылың мен тәлім-тәрбиеңді осы әулеттің келіні болуға арна. Ата-анаңның атына кір келтірме» деп еді. Анамның осы сөзі менің өмір бойы жолсілтеуші құралым болды… – деп еске алады.
Шәлкөде өңірінде 1923 жылы алғаш мектеп ашып, бар ғұмырын өскелең ұрпақты сауаттандыруға арнаған атасы Мәлікаждарды ел-жұрты ерекше құрмет тұтып, Мәкей атап кеткен екен. 1943 жылы жазықсыз жер аударылып, он үш жыл өмірін Сібір жерінде өткізіпті. Жұбайы Бопатай жеті баламен елде қалады. Төрт қыздан кейінгі ұлдың тұңғышы – біздің әкеміз Жүнісхан әкесі Мәлікаждар жер аударылып кеткенде 10 жаста екен. Тумысынан намысқой жан тағдыр тауқыметін бір кісідей тартыпты. Оқуда озат болады. Нарынқолдағы мектеп-интернатты бітірген соң педагогика институтына түсіп білім алады.
Жүнісхан Құлмұханбетов КСРО және Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі, ҚР еңбегі сіңген мұғалім. Қазақстан Республикасы Президентінің мерекелік меделінің, Лениннің мерекелік медалінің және Қазақстан Республикасының еңбек ардагері медалінің иегері. Бұрынғы С.М.Киров қазіргі Шәлкөде орта мектебінің 1971-94 жылдар аралығындағы директоры. Саналы ғұмырын туған жерін түлетуге арнады. Ел-жер тарихын жинақтап, Қожбанбет баба ұрпақтарының шежіресін жазды. Әкесі іргетасын қалаған мектепті облыс, республикаға танымал мектепке айналдырды. Облыс тарихында тұңғыш математиканы, химияны тереңдетіп оқытуды қолға алып, тереңдетілген математика мектептерінің негізін қалады. Жолдасының осыншама қыруар еңбек атқарып, сондай дәрежеге жетуіне сүйікті жары Сәжида апамыздың да қосқан үлесі мол болды. Әкеміз Жүнісхан Құлмұханбетов көзі ашық, көкірегі ояу, сауатты адам болған. Өзі мектепте француз тілінен сабақ беріпті. Нарынқол ауданының тарихын, ондағы ауылдардың шежіресін ұзақ жылдар бойы жиып-теріп түгендеп,  қағазға түсіріп жүріпті. Әкемізден қалған қалың үш дәптер қолжазбаның екеуі қолды боп кетті, біздің қолымызда үшіншісі сақтаулы.

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

«Әкелеріңнің ұзақ жылдар бойы көз майын тауысып жазған кітабы, көздеріңнің қарашығындай сақтаңдар» деп анамыз әркез ескертіп, аманаттап отырады. Бұл қолжазбада ауылдар қай жылдары құрылды, кімдер басшы, кімдер қосшы болды, қай жылдары қайсы ауылдан кімдер «халық жауы» атанды, кім итжеккенге айдалды, кім атылды… осының бәрі тізіліп жазылып, қаттаулы тұр. Әкеміз Жүнісхан ұзаққа созылған жүрек ауруынан 2002 жылы 1 қаңтарда дүниеден өтті.
Анамыз Сәжида – үлкен-кішінің қадірін білген, қолы ашық, дастарханы қашанда мол жайылатын отанасы. Атасы Мәлікаждардың замандастары Қайшыбек, Бастау, Мәжін, Изатбек аталар үнемі осы келіннің дастарханында бас қосып, өткенді еске алып, әңгіме-дүкен құруды ұнататын. Өзінің әдемі даусы, жанынан өлең шығаратын қабілеті бар Сәжида қандай да болсын ортаның сыйына бөленді. Өмірге Бағлан, Нұрлан, Байжан, Ержан, Ернар, Заңғар атты алты ұл әкелді.
– Тоғыз құрсақ көтердім, тоғызы да ұл болды. Үш ұлым кішкентайында шетінеп кетті… – дейді Сәжида апай.
Ұлдарының барлығы жоғары оқу орындарын бітіріп, бәрі де өз мамандығына сәйкес қызмет атқаруда. Алты келіні, Сәжида апаның тәрбиесі болар, бір үйдің қыздарындай тату-тәтті. Сәжида апа 17 немере, 4 шөбере сүйген асыл әже.
Анамызды биылғы 8 наурыз мерекесі күні болатын 75 жылдық мерейтойымен құттықтай отырып, перзенттік алғысымызды білдіреміз. Қуанышыңыз ортаймай, ортамызда аман-есен жүре беріңіз, АНАШЫМ!

Балалары, келіндері,
немерелерінің атынан
Нұрлан Құлмұханбетов

«Ақжүніс-Астана» журналы

 

 

Сайтымыздың жаңа мақалаларына жазылыңыз

Поделиться в соц. сетях

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс

40 комментариев

  1. generic viagra for cheap
    generic viagra 100mg
    cheap viagra and cialis

  2. where can you buy cheap viagra
    viagra without a doctor’s prescription
    buy viagra durban

  3. canadian pharmacies online
    online pharmacies
    canadian viagra

  4. viagra buy tesco
    viagra coupons
    cheap viagra china

  5. buy viagra at boots
    viagra pills
    order viagra safely online

  6. buy cialis brand name
    tadalafil pills
    best place buy cialis line

  7. payday loans online no credit check
    [url=http://paydaynock.com/]payday loans no credit check[/url]
    payday loans no credit
    payday loans online no credit check

  8. cialis 20 mg cheap cialis cialis no prescription [url=http://cialisoakdm.com/#]discount cialis[/url]

  9. cheap viagra from india best place to buy viagra online viagra soft tabs [url=http://viagraazmhj.com/#]cheap viagra online canadian pharmacy[/url]

  10. cheap order cialis generic
    cheap cialis
    is generic cialis from india safe
    =http://buywcialisnrx.com/#»>cialis online

  11. cheap generic cialis online buy
    buy generic cialis
    walgreens cialis online pharmacy
    =http://buywcialisnrx.com/#»>buy cialis

  12. and cialis pharmacy paxil
    buy generic cialis
    mail order cialis online pharmacy
    =http://buywcialisnrx.com/#»>cheap cialis online

  13. buy soft cialis
    buy cialis online
    cialis generic cheap buy
    =http://buywcialisnrx.com/#»>buy cialis

  14. non generic cialis
    buy cialis online
    emedicine viagra cialis pills
    =http://buywcialisnrx.com/#»>cheap cialis online

  15. cialis buy online overnight shipping
    cheap cialis
    what is generic cialis
    =http://cialisdenrx.com/#»>buy cialis online

  16. buying cialis online review
    buy generic cialis
    order cialis online no prescription cialis
    =http://cialisdenrx.com/#»>cheap cialis

  17. cheap cialis from canada cialis
    buy cialis
    cialis pills discount
    =http://cialisdenrx.com/#»>cialis

  18. cialis non generic from canada
    cheap cialis online
    generic cialis online
    =http://cialisdenrx.com/#»>buy cheap cialis coupon

  19. cialis pharmacy cheap viagra
    buy cialis online
    metformin expiration cialis generic pills used
    =http://cialisdenrx.com/#»>cheap cialis online

  20. tadalafil wiki buy generic cialis
    buy cialis online
    buy cheap generic cialis tegretol
    =http://cialissknrx.com/#»>buy cialis online

  21. cialis discount generic
    cialis coupon
    buy cialis mexico
    =http://cialissknrx.com/#»>buy generic cialis

  22. viagra fact sheet cialis generic
    buy cheap cialis online
    cialis generic discount
    =http://cialissknrx.com/#»>cialis online

  23. where to buy cialis in canada
    buy cialis online
    web md cialis pills order
    =http://cialissknrx.com/#»>cialis online

  24. yasmin ed tabs cialis pills buy
    buy cialis online
    canada cialis generic
    =http://cialissknrx.com/#»>generic cialis

  25. indian viagra for women cialis generic
    cialis online
    discount buy generic cialis online
    =http://cialissknrx.com/#»>buy cialis online

  26. woman cialis pills
    cheap cialis
    1 a day cialis 20mg
    =http://cialissknrx.com/#»>cialis

  27. cialis coupon
    generic cialis
    buy generic cialis without prescription
    =http://buycialisgennrx.com/#»>generic cialis online

  28. tadalafil research chemicals cialis pills order
    buy cialis online
    nitric oxide and cialis generic drugs
    =http://buycialisgennrx.com/#»>buy cialis

  29. buy original cialis 20mg
    cheap cialis
    cheap cialis india cialis
    =http://buycialisgennrx.com/#»>cialis online

  30. generic cialis 20mg best buy spain
    cialis online
    cheap online female cialis
    =http://buycialisgennrx.com/#»>cialis online

  31. suprax 100 mg cialis pills
    buy generic cialis online
    mail order cialis online pharmacy
    =http://buycialisgennrx.com/#»>generic cialis online

  32. buy cialis online pharmacy
    buy generic cialis
    buy cialis online in california
    =http://buycialisgennrx.com/#»>buy cialis online

  33. cialis generic vs brand
    buy generic cialis online
    mixing viagra and levitra cialis generic
    =http://buycialisgennrx.com/#»>buy generic cialis

  34. order female cialis cialis
    generic cialis online
    generic name cialis 20mg
    =http://buycialisgennrx.com/#»>buy generic cialis online

  35. buy cialis professional online
    buy cialis online
    top 10 cialis pills
    =http://buyhcialisrx.com/#»>cheap cialis online

  36. cialis generic online
    generic cialis online
    best prices cialis
    =http://buyhcialisrx.com/#»>buy cialis

  37. us cialis pharmacy
    cheap cialis
    buy cialis online canada canadian pharmacy
    =http://buyhcialisrx.com/#»>buy generic cialis

  38. lifestyle cialis pills
    cialis online
    sex cialis pills
    =http://buyhcialisrx.com/#»>buy cialis

  39. HI one, this is Beau here. We did not scheme on announcing this so antiquated, but unfortunately having a local forum on our webpage has opened us up to regular spamming during the past scattering days and week. Without a fulltime team of moderators we were ethical unfit to stop the scourge of spamming and we would to some extent nip it in the bud now. All forums corpse open to scan, but get been closed to any modish posts. Ill drop by drop and get to deleting all the spam posts beyond the coming week.

    Our principle since pathetic to Reddit is we pinch a deliberation built forum where a a mountain of the quel est le cours du bitcoin Cryptocurrency community already resides, in totalling to a slew of anti-spamming tools and features. There is upright so many benefits to it, that had I be subjected to known in the foremost place then I would have likely started the forum there.

  40. MichaelCob :

    Our organisation is expressively connected with a variety of invigilators, British council facts
    spurious managers and assay centers, which enables us to calendar your scores in any ielts
    center here the humanity . All our certificates are creative and British Council
    certified. If you demand to cours bitcoin btc euros induce an interrogation like use below details to in us.

Пікір жазу

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*


7 + 2 =