«Қайран, біздің аналар, арды ойлаған…»

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

«Қайран, біздің аналар арды ойлаған,
Шілік шауып, ши буып, арба айдаған…» – деген Мұқағали Мақатаев өз аналарының өмірін айна қатесіз дәл бере білген-ау.
Анамыз Сәжида Торғайқызы 1938 жылы туылған, Алматы облысы Нарынқол ауданы Талас ауылының тумасы, Еңбек ардагері, алты бала тәрбиелеп өсірген ардақты ана.
Әкесі Торғай Ұлы Отан соғысынан оралмады. Анамыз Сәжида ағалары Халық, Әліп үшеуі жастай жетім қалып, аналары Жәмиланың тәрбиесінде өседі. Жәмила ана оқымағанымен, көкірегі ояу, ақыл-парасаты терең, адуынды, оң-солын жақсы аңғаратын, қоғамдық жұмысқа, колхоз тірлігіне белсене атсалысқан ана болған. Мал баққан, сиыр сауған. Таудан қап-қап ағаш арқалаған. Сөйтіп, Ұлы жеңістің келуіне өзіндік үлес қосқан. Жан-жарынан қалған ұл-қыздарына заманына сай білім мен тәрбие беруді өзіне парыз санап, қандай қиындық болса да қайыспай көтерген.

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

Ал қызы Сәжиданың тағдыры өзгеше болды. 1938 жылы колхоз жұмысының ерте көктемгі науқаны наурыз айына тұспа-тұс келеді. Еңбек майданының қызу тірлігі 8 наурыздағы мерекеге ұласады. 7 наурыз күні сабантой болып, колхозшылар арасында әйелдер мерекесін ұлттық ойындар мен митингілерге ұластыру дәстүрге айналған сәт. Ауылға облыстан арнайы уәкіл келіп, еңбекші әйелдерді төл мерекелерімен құттықтап, аяғы ұлттық спорт – қазақша күреске ұласқанда қыз-келіншектер күресіне Жәмила анамыз шығып, жеңіске жетеді де, ай-күні толып отырған анамыз қыз баланы дүниеге әкеледі. Ұлты басқа, есімі Сәжида атты уәкіл Торғай атамызға: «Қызыңның атын Сәжида қой, мен сияқты ел үшін туған қыз болсын» депті. Сөйтіп әйелдер мерекесінде өмір есігін ашқан нәрестеге Сәжида есімі беріледі.

Сәжида Торғайқызының ата-анасы

Сәжида Торғайқызының ата-анасы

Анамыз үш жасында әкесі соғысқа аттанады. Бет-бейнесі сәби жүректе еміс-еміс сақталған шоқша сақалды орта бойлы қара торы кісі сауатсыз болса керек. Жолдастары арқылы жазған соңғы хатында «Сталинград деген үлкен қала үшін майданға кіргелі тұрмыз» деп жазыпты, содан соң хабарсыз кеткен. Жесір ана, жетім ұл-қыз бір-біріне сүйеу болып ержетті. Анасы жесірліктен соғыстың ауыртпалығын көре жүрсе де, киер киім, ішер астан кем қылмады. Арасы отыз шақырым болатын Сарыжаз ауылындағы орыс поселкесіне жаяу барып сүт өткізіп, екі ұл мен жалғыз қыздың үстін бүтіндеді, қатарынан қалдырмай оқытты. Қызы Сәжида жасынан өзі атын қойған апасындай өжет, көрікті болып өсті. Еркелігі де басым болды. Бауырларымен бірге ер-азаматтардың тірлігіне ерте араласты.
Балалық шақтың суреттері бұл күнде 75-ке толып отырған анамыз Сәжиданың әлі жадында.

Жұбайы Жүнісхан Құлмұханбетұлы

Жұбайы Жүнісхан Құлмұханбетұлы

– Есек те міндік, масақ та тердік, ер адамдармен қалыспай шөп те шаптық. Ағам Халық мектеп машинасынмен таудан қарағай тартқанда 15-16 жастамын. Жүк тасушы болып қарағайды ағаммен бірге машинеге тіркеп, керек жеріне жеткізетінбіз. Мектеп бітіріп, жігіттердің  көзіне түсе бастаған кезде тағдыр мені француз тілінің жас мұғалімі Жүнісханға жолықтырды. Қожбанбет ауылына келін болып түскенімде анам  Жәмиланың айтқан мына бір ақылы өмір бойы есімнен шықпайды: «Қызым, сен бойжетіп, бір әулеттің келіні атандың, барған жерің аруақты жер. Атаң Мәлікаждар оқыған-тоқыған азамат, елге сыйлы адам, осы өлкеге мектеп салған, ауданымыздың алғашқы мұғалімі. Сондай үлкен әулеттің келіні болу оңай шаруа емес. Ақылың мен тәлім-тәрбиеңді осы әулеттің келіні болуға арна. Ата-анаңның атына кір келтірме» деп еді. Анамның осы сөзі менің өмір бойы жолсілтеуші құралым болды… – деп еске алады.
Шәлкөде өңірінде 1923 жылы алғаш мектеп ашып, бар ғұмырын өскелең ұрпақты сауаттандыруға арнаған атасы Мәлікаждарды ел-жұрты ерекше құрмет тұтып, Мәкей атап кеткен екен. 1943 жылы жазықсыз жер аударылып, он үш жыл өмірін Сібір жерінде өткізіпті. Жұбайы Бопатай жеті баламен елде қалады. Төрт қыздан кейінгі ұлдың тұңғышы – біздің әкеміз Жүнісхан әкесі Мәлікаждар жер аударылып кеткенде 10 жаста екен. Тумысынан намысқой жан тағдыр тауқыметін бір кісідей тартыпты. Оқуда озат болады. Нарынқолдағы мектеп-интернатты бітірген соң педагогика институтына түсіп білім алады.
Жүнісхан Құлмұханбетов КСРО және Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі, ҚР еңбегі сіңген мұғалім. Қазақстан Республикасы Президентінің мерекелік меделінің, Лениннің мерекелік медалінің және Қазақстан Республикасының еңбек ардагері медалінің иегері. Бұрынғы С.М.Киров қазіргі Шәлкөде орта мектебінің 1971-94 жылдар аралығындағы директоры. Саналы ғұмырын туған жерін түлетуге арнады. Ел-жер тарихын жинақтап, Қожбанбет баба ұрпақтарының шежіресін жазды. Әкесі іргетасын қалаған мектепті облыс, республикаға танымал мектепке айналдырды. Облыс тарихында тұңғыш математиканы, химияны тереңдетіп оқытуды қолға алып, тереңдетілген математика мектептерінің негізін қалады. Жолдасының осыншама қыруар еңбек атқарып, сондай дәрежеге жетуіне сүйікті жары Сәжида апамыздың да қосқан үлесі мол болды. Әкеміз Жүнісхан Құлмұханбетов көзі ашық, көкірегі ояу, сауатты адам болған. Өзі мектепте француз тілінен сабақ беріпті. Нарынқол ауданының тарихын, ондағы ауылдардың шежіресін ұзақ жылдар бойы жиып-теріп түгендеп,  қағазға түсіріп жүріпті. Әкемізден қалған қалың үш дәптер қолжазбаның екеуі қолды боп кетті, біздің қолымызда үшіншісі сақтаулы.

Сәжида Торғайқызы

Сәжида Торғайқызы

«Әкелеріңнің ұзақ жылдар бойы көз майын тауысып жазған кітабы, көздеріңнің қарашығындай сақтаңдар» деп анамыз әркез ескертіп, аманаттап отырады. Бұл қолжазбада ауылдар қай жылдары құрылды, кімдер басшы, кімдер қосшы болды, қай жылдары қайсы ауылдан кімдер «халық жауы» атанды, кім итжеккенге айдалды, кім атылды… осының бәрі тізіліп жазылып, қаттаулы тұр. Әкеміз Жүнісхан ұзаққа созылған жүрек ауруынан 2002 жылы 1 қаңтарда дүниеден өтті.
Анамыз Сәжида – үлкен-кішінің қадірін білген, қолы ашық, дастарханы қашанда мол жайылатын отанасы. Атасы Мәлікаждардың замандастары Қайшыбек, Бастау, Мәжін, Изатбек аталар үнемі осы келіннің дастарханында бас қосып, өткенді еске алып, әңгіме-дүкен құруды ұнататын. Өзінің әдемі даусы, жанынан өлең шығаратын қабілеті бар Сәжида қандай да болсын ортаның сыйына бөленді. Өмірге Бағлан, Нұрлан, Байжан, Ержан, Ернар, Заңғар атты алты ұл әкелді.
– Тоғыз құрсақ көтердім, тоғызы да ұл болды. Үш ұлым кішкентайында шетінеп кетті… – дейді Сәжида апай.
Ұлдарының барлығы жоғары оқу орындарын бітіріп, бәрі де өз мамандығына сәйкес қызмет атқаруда. Алты келіні, Сәжида апаның тәрбиесі болар, бір үйдің қыздарындай тату-тәтті. Сәжида апа 17 немере, 4 шөбере сүйген асыл әже.
Анамызды биылғы 8 наурыз мерекесі күні болатын 75 жылдық мерейтойымен құттықтай отырып, перзенттік алғысымызды білдіреміз. Қуанышыңыз ортаймай, ортамызда аман-есен жүре беріңіз, АНАШЫМ!

Балалары, келіндері,
немерелерінің атынан
Нұрлан Құлмұханбетов

«Ақжүніс-Астана» журналы

 

 

Сайтымыздың жаңа мақалаларына жазылыңыз

Поделиться в соц. сетях

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс

67 комментариев

  1. generic viagra for cheap
    generic viagra 100mg
    cheap viagra and cialis

  2. where can you buy cheap viagra
    viagra without a doctor’s prescription
    buy viagra durban

  3. canadian pharmacies online
    online pharmacies
    canadian viagra

  4. viagra buy tesco
    viagra coupons
    cheap viagra china

  5. buy viagra at boots
    viagra pills
    order viagra safely online

  6. buy cialis brand name
    tadalafil pills
    best place buy cialis line

  7. payday loans online no credit check
    [url=http://paydaynock.com/]payday loans no credit check[/url]
    payday loans no credit
    payday loans online no credit check

  8. HiMen!! generic viagra brand viagra best price [url=http://canadiannowv.com/]viagra pills[/url] OK’

  9. Fntgeorge :

    Hi All![url=http://viasergeneric.com/]viagra generic[/url] viagra women viagra price OK’

  10. My!!! cheap viagra can women take viagra [url=http://usa77www.com/]cheap viagra[/url] OK’

  11. Hi! Hi! cheap viagra viagra prescription online [url=https://viagrakjkmn.com/]online viagra[/url] OK’OK’

  12. Hi! online viagra viagra sales online [url=http://genericonlineviaqra.com/]online viagra[/url] OK’

  13. HiMen!! buy viagra online brand viagra without prescription [url=http://viagrapfhze.com/]viagra[/url] OK’

  14. Rvugeorge :

    Hi All! [url=http://onlineviaqer.com/]cheap viagra[/url] viagra uk sales generic viagra OK’

  15. My!!! viagra price cheap herbal viagra [url=https://vigrageneic.com/]viagra pills[/url] OK’

  16. Hi! Hi! viagra pills brand viagra without prescription [url=http://viagraveikd.com/]generic viagra online[/url] OK’

  17. Google![url=https://medcialedonline.com/]cheap cialis online canadian pharmacy[/url] cheap cialis canada cialis price OK’

  18. My!!! viagra online viagra without prescription [url=http://genericviaser.com/]cheap viagra[/url] OK’

  19. Hi! online cialis canadian generic cialis [url=http://cialisovnsm.com/]generic cialis online[/url] OK’

  20. Go!generic cialis cialis overnight delivery [url=https://cialpharmedi.com/]cialis price[/url] OK’

  21. [url=http://synthroidcheapred.com/]synthroid weight loss[/url] organic synthroid generic synthroid OK’

  22. amoxil 12 hrs tabletas buy amoxil 500 mg amoxil poisoning [url=http://amoxilpillbuy.com/]amoxil 500 mg[/url] ’

  23. cialis price cheap prinivil [url=http://prinivilbuyusa.com/]cialis generic[/url] OK’

  24. norvasc online norvasc side effects headache [url=http://norvascbuynow.com/]norvasc side effects[/url] OK’

  25. lipitor 20mg diferencia entre lopid y lipitor [url=http://lipitoronlinewww.com/]lipitor generic[/url] OK’

  26. viagra natural generic viagra online buy viagra soft online [url=http://buyviaqra.com/]generic viagra online[/url] OK’

  27. HiMen!! viagra pills buy pfizer viagra [url=http://vlagraviagra.com/]online viagra[/url] OK’

  28. viagra and alcohol buy viagra viagra brand by online [url=http://onlinevlagra.com/]viagra generic[/url] OK’

  29. [url=https://writebusinessplanatb.org/]write business plan[/url] business plan format[url=http://canadiantadalafilonlineviagrapharmacy.us/]writing good thesis[/url] litmus paper[url=https://writingpaperqze.org/]paper editing[/url] good thesis statement[url=https://dissertationwritescv.technology/]dissertation help service[/url] check originality paper[url=https://writinghelprvs.org/]construction paper[/url] OK’

  30. Oyefeence :

    tadalafil best price cialis daily cialis daily [url=https://authenticknicksstore.com/]cialis online[/url] OK’

  31. A request for an employee’s entire medical record, for example, would be inappropriate as it likely would include information about conditions other than the employee’s diabetes. viagra cheap viagra generic cheap brand pfizer viagra [url=https://nadinekube.com/]buy viagra[/url] Send yourself a link to download the app This feature is temporarily unavailable. OK’

  32. viagra sale lloyds pharmacy
    buy generic viagra online
    cheap-viagra.tv

  33. viagra alternative [url=http://vigraviagra.com/]viagra price[/url] viagra facts cheap viagra OK’

  34. viagra suppliers viagra sample buy viagra in canada [url=http://purseInstock.com/]viagra sales[/url] OK’

  35. cialis 20mg buy cialis without prescription [url=https://besiktasboschservis.com/]cialis pills[/url] OK’

  36. [url=https://fundeconp.org/]cialis[/url] generic tadalafil cialis 20mg OK’

  37. We describe MRI findings in children with neurological involvement including dengue encephalopathy, acute hypoxic injury and dengue encephalitis. viagra samples free buy viagra online real viagra for sale [url=http://buyviagraonlinevrds.com/]buy viagra online[/url] Dengue fever can sometimes develop into a serious, potentially fatal illness. OK’

  38. viagra buy online australia
    buy generic viagra
    discount viagra sale

  39. People who have compromised immune systems should also avoid moldy environments. viagra pharmacy online viagra online natural viagra [url=http://viagra-onlinenas.com/]online doctor prescription for viagra[/url] Uncertainty is hard to live with, but much better than jumping to false and risky conclusions. OK’

  40. Engaged in a robust campaign to inform both the medical community and the public, the EFA places particular emphasis on the critical importance of early diagnosis and effective intervention while simultaneously providing education to the next generation of medical professionals and their patients. online prescription viagra viagra for women for sale buy now viagra [url=http://viagraforsalebrc.com/]viagra for sale cheap[/url] Canine herpes virus lives in the reproductive and respiratory tracts of male and female dogs. OK’

  41. If you notice any major changes in the way your body works or the way you feel — especially if it lasts for a long time or gets worse — let a doctor know. branded viagra buy viagra without a doctor prescription viagra patent expiration date [url=http://viagrawithoutadoctorprescriptionvrs.com/]viagra without prescription[/url] This is creepy, certainly, but it also has real-world ramifications beyond the fact that your search provider knows that you have IBS. OK’

  42. online instant payday loans fast cash personal loans car title payday loans [url=http://cashfast.us.com/] fast online payday loans[/url] OK’

  43. quick bad credit loan online check advance cash advance payday loan [url=http://advances.us.com/]cash loan advance[/url] OK’

  44. loan companies fast online payday loans personal loans bad credit [url=http://cashfast.us.com/] application cash fast loan[/url] OK’

  45. online installment loans bad credit installment loans loans people bad credit [url=http://installment.us.com/] personal installment loan[/url] OK’

  46. easy loans installments loans loans without credit checks [url=http://installment.us.com/] bad credit personal installment loan[/url] OK’

  47. vxdfeence :

    cialis soft tabs tadalafil citrate cialis tadalafil [url=http://hitcialisosn.com/]non prescription cialis[/url] OK’

  48. viagra pills uk over the counter viagra viagra order online [url=http://onlineviaqer.com/#]generic brands viagra online[/url] OK’

  49. herbal alternative to viagra how much is viagra buy viagra uk [url=http://onlineviaqer.com/#]viagra price comparison[/url] OK’

  50. best place buy viagra yahoo
    viagra coupons 75 off
    cheap viagra from india

  51. buy cheap cialis cialis reviews tadalafil dosage [url=http://gocialisgjb.com/#]cialis canada[/url]

  52. bozAntide :

    cialis online pharmacy cialis for sale tadalafil tablets [url=http://hopcialisraj.com/#]cialis daily[/url]

  53. pfizer viagra cheap viagra 100mg viagra patent [url=http://menedkkr.com/#]viagra india[/url]

  54. no prescription cialis cialis cialis tadalafil [url=http://gocialisgjb.com/#]tadalafil 20mg[/url]

  55. bozAntide :

    buy tadalafil buy tadalafil cialis price [url=http://hopcialisraj.com/#]tadalafil liquid[/url]

  56. viagra sale price viagra viagra price [url=http://menedkkr.com/#]viagra dose[/url]

  57. bdfenzymn :

    cialis soft tabs order cialis online tadalafil 20mg [url=http://authenticknicksstore.com/#]buy generic cialis online[/url]

  58. bdfenzymn :

    cialis 10mg buying cialis online safely cialis cost [url=http://authenticknicksstore.com/#]buy cialis online[/url]

  59. cialis 5mg non prescription cialis buy cialis without prescription [url=http://www.ciallisonline.com/#]cialis pill[/url]

  60. vdsAntide :

    cialis canada cialis 20mg buy cialis without prescription [url=http://cialisoakdm.com/#]cialis no prescription[/url]

  61. viagra best price viagra price viagra soft [url=http://officialsaintsnflproshop.com/#]viagra

  62. lowest viagra price cheap viagra from india natural alternative to viagra [url=http://fviagrajjj.com/#]brand name viagra[/url]

  63. tadalafil liquid cialis for sale no prescription cialis [url=http://www.ciallisonline.com/#]cialis pill[/url]

  64. viagra pharmacy generic viagra natural viagra substitute [url=http://officialsaintsnflproshop.com/#]viagra

  65. vdsAntide :

    online cialis tadalafil liquid cialis canada [url=http://cialisoakdm.com/#]cialis pill[/url]

  66. nsfenzymn :

    cialis prescription buying cialis online safe tadalafil citrate [url=http://authenticknicksstore.com/#]cialis online canada[/url]

  67. nsfenzymn :

    tadalafil buying cialis online safely tadalafil online [url=http://authenticknicksstore.com/#]generic cialis online[/url]

Пікір жазу

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*


4 − 4 =