Ауру адам сау адамның басынан тәж көреді

333«Жүре берсең – көре бересің» деген рас қой. Тірі жүрген адам тіршіліктің барлық қызық-шыжығын тауысып тастағандай көреді. Бірақ, алға қадам басқан сайын түк те көрмегеніңді түйсіне түсесің.
Бақыттың кілтін іздеп жүрген барлық адам оның бір кілті және басты кілті – денсаулықта екендігін білуі тиіс.
Осыдан он шақты жыл бұрын еді. Бірде жақын бір досыммен сырласып отырып: «Тек балаларым аман болсын, басқа қиыншылықтың барлығын көтеремін» деп күпірлік айтып жібердім. Және мұны шегелеп, қайта-қайта қадағалап тұрып айтқаным да есімде. Әрине, бұл кез-келген ананың бала-шағасы ауру-сырқаудан, бәле-жаладан аман болсыншы дейтін тілегі ғой.
Алайда, араға аз ғана айлар салып бір іссапардан қатты ауырып оралдым. Бастан өткермей адамдарда осыншама қараулық болатынын қайдан білгенсің?! Кімге керек болғаны бір Аллаға аян, менің тамағыма қоршаған көп «достардың» бірі дәрі қосып жіберді-ау…
Сол күндері менің жаным ауырып жатыр ма әлде тәнім сырқат па, білмейтін едім. Өң мен түстің арасында азаптандым. Аяқ-қолым көпке дейін икемге келмеді. Дүниеден баз кешіп, қара су да тата алмай торығып жатқан кездерімде тіпті, балаларымның бар екенін де ұмыттым. Олардың не ішіп, не жеп жатқанымен де ісім болмады. Бір бірімен қуаласып ойнап жүрген ботақандарымның де менімен ісі жоқ. «Жанбөлек» деген осы екен. Кереуетте кірпігімді де қимылдата алмай жата бердім. Бүкіл өмірдің қызығы ада қалды. Сол күндерде тек орнымнан тұрсам, осы сынақты жеңсем деп тілегеннен бөлек менде мақсат-мүдде болған жоқ. Тыраштанып жиған еш дүнием маған керек болмады. Ең әдемі көйлектерім де мені қызықтырмады. «Мен кез-келген қиындықты көтерем» дегенім күпірлік болып шықты. Басыңа түскен сынақты еңсеруге Алла саған күш-қуат бере ме, Жаратқан иеміз бізді қолдай ма – бұл бөлек тылсым екен.
111Мен сол кезде ғана бақыттың кілті – денсаулық екендігіне анық көзім жеткен. Аяқ-қолың бүтін болып, ешкімге тауқыметіңді артпай, ішкенің тамағыңнан өтіп ойнап-күліп отырсаң – одан артық не керек? «Ауру адам сау адамның басынан тәж көреді» деген тәмсіл текке айтылмағанына осылай көзім жетті.
Осы арада мына бір оқиға есіме түсіп отыр. Журналистерге де жұрт мұң-мәселесін айтып келіп жатады. Бірде біздің редакцияға протез аяғын сүйретіп бір жігіт келді. Бастапқыда газеттен көмек сұрап келген жан шығар деп ойлағанмын. Бірақ, бұл жігіттің жайы мүлде бөлек болып шықты.
Алматыға Жамбыл облысынан «жаңа аяқ» салдыруға келген Ғани Есентайұлы мына жалғандағы жақсы адамдарға, сүйіп алған адал жарына, қала берді адамгершілігінен айырмаған Алла тағалаға алғысын айтуға келіпті. Келерін келгенмен, әңгімесін неден бастарын білмей абдыраған Ғани, «бар айтайын дегенім осы қағаздын ішінде» дегендей, торкөз оқушы дәптерінің парақтарын ұсына берді.
Өндірдей жігітті абайсызда опық жегізген оқыс оқиғаның ұзын-ырғасы төмендегідей. Бұдан біраз жыл бұрын, яғни 1988 жылдың көктем айында Ғани егін алқабына сутасығыш мәшинемен су әкетіп бара жатады. Жастығы, албырттығы болар, мәшине абайсызда жолдың шетіне шығып кетіп, сасқалақтап, көлікті кілт бұрып жібергенде, судың екпінімен Ғани көлікті игере алмай қалады. Көз алдында төңкеріліп бара жатқан дүние…
Есін бір жиғанда жерде жатқанын біледі, еш жері де онша ауырмайтын сияқты. Тек оң аяғы тызылдап, қан сорғалап жатқан сияқты. Сол сәттегі қанға бөгіп жатып, оның есінде қалғаны – «біткен жерім осы екен-ау» деп, шағал топырақты уыстап жылағаны. Әскерден жуырда ғана келген, жиырмадан енді ғана асқан қыршындай жігіт есі кіресілі-шығасылы жатып, біреулердің келіп, оң санын байлап, ауруханаға жеткізгенін де еміс-еміс біледі. Дәрігерлер жамбасы сынған, оң аяғы езіліп, қуығы жарылған жігіттің өмірін алып қалу үшін қолдарынан келген көмекті аямапты.
Жарық дүниенің есігін қайта сығалап ашқанда көргені – оң аяқ тізеден жоқ, қуық бір түтікке тәуелді болған…
222«Бәле қайда, бассаң аяқ астында» деген осы. Мына тірлікте мұнан да қайғылы, бұдан да қиын оқиғалардың өтіп жатқанын білетін жігіттің айтайын дегені де бұл емес екен. Ең бастысы – мына жалғанда жақсы адамдардың бар екенін жұрттың есіне салу. Ол Жаратқанға 12 мүшесінің бірін алғанмен, сана-сезімін алмағанына, адамгершілігінен айырмағанына тәубе айтады.
Мүгедек өмірдің алғашқы кезеңіне көндіге алмай жүргені де есінде. Сол жылы қыркүйек айында Алматыға жасанда аяқ салдыруға келеді. Қырсық шалғанда қуығының тігілген жері ашылып кетіп, екі жерден дәрет алып жатқан жігіттің науқасын әпкесі айттырмай сезіп, жедел жәрдем шақырады. Ауруханаға алып- ұшып бара жатқан жедел жәрдемнің ішінде әпкесі Катяның: «Әлі-ақ жақсы болып кетесің, шыда, жаным. Сен жігіт адамсың!» деп маңдайын сипап басу айтқаны, баласындай айналып-толғанғаны, өмір сүруге қайрағаны – дәл сол сәттерде оған кәдімгідей шипа болған секілді.
Алайда, Ғанидың бағы алыстап кетпеген екен, қол созым жерде оны айналшықтап, сағаттарын күтіп жүріпті. Күндердің күнінде жоғары білімді, Алматыдағы ЖенПИ-ді тәмамдаған бүлдіршіндей қыздың өзінің жары болуға келісім беретінін кім білген. Алматыға келгенде әпкесінің таныстыруымен Қалиланы ұнатып жақсы көрді. Екеуі келісіп, отау құруды ұйғарғанда қайыненесінің қарсы болғанын да біледі. Ғанидың сол кездері көңіліне мұң ұяласа да, болашақ енесінің көңіл-күйін ұққан-ды.
– Менің дәп сол кездері оңған қылығым жоқ еді. Оң аяғымның жоқтығына, басқа да ауру-сырқаттарыма қарамай арақ дегенге үйір болып жүр едім. Осының бәрін біле тұра, Қалила менің жартым болуға келісті, қиын сәттерде маған тіреу болды. Марқұм, екінші анамыз, қайын енемді айтам, маған әруағы риза шығар. Әйелімді азамат ретінде қолымнан келгенше құрметтеп, ренжітпеуге тырысумен келемін. Қазір үш баламыз бар. Екі ұл, бір қыздың әкесімін. Зайыбым Қалила мектепте қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ береді. Өзіміздің 10 гектар жеріміз бар, – деген еді сол жігіт.
Сол жылдары Ғани жеке шаруа қожалығының атын, қиын кезде жақсылығын аямаған әпкесінің баласының есімімен, әрі ісіміз де берік болсын деген ниетпен «Берік» деп атапты. Жер-ананы жастанып жатып, жеңіл автокөлігімен отбасын біреуден ілгері, біреуден кейін асырап жүрген, алдағы күндерден де үміті мол азамат адам баласына өкпесі жоқ екенін айтқан. Жердің тілін игерген еңбекқор жігіт жұрт жылына екі рет оратын жоңышқаны үш рет орып алып жүр екен.
Әкеге қыз бала жақын болатын болу керек, әлде сағынғаны ма, тек кішкентай қызының қылықтарын көп айтты.
– Көктем шығып келе жатыр, тағы да өзіміздің бөліп алған жерімізге жоңышқа, пияз егіп, үйлі болудың әрекетін жасау керек, балалар да өсіп келеді, – деп қояды Ғани. – Тек өткен жыл жағдайымыз аздап болыңқырамады. Оның үстіне жасанды аяқ та тозып, жарамай жүрген еді. Қаражат жетіңкіремеген соң «Аса» селолық округінің әкіміне барып мән-жайды түсіндіргенде ол кісі сөзге келмей, аудан әкімі атына өтініш жаздыртып, ол кісілер қаржылай көмектерін де, адами ақыл-кеңестерін да аямай, Алматыға аттандырып салды. Алайда, осының басы-қасында жанашыр болып жүрген өз зайыбым еді. Мектептен алатын аз ғана жалақысын қолыма ұстатып, «алдыменен аяғыңды түзетіп ал, қалғанын құдай жеткізер» деп шығарып салды, – дейді Ғани мына дүниедегі ең жақын адамдарына алғыс сезімін ақтарып.
Алматыға келіп, «жаңа аяғымен» Медеу баспалдақтарымен жоғары өрмелеп, табиғаттың сұлулығын тамашалап, мына жалғанда адамгершілігін жоғалтпаған жандардың болғанына және бола беретіні үшін Аллаға мың алғыс айтып, өмірге деген құштарлықпен ауылына, өзінің туған Асасына кетіп бара жатқан Ғани осылай деген.
Намысы бар, қажыр-қайраты бойындағы азаматтың әлі өзі армандағандай кең сарайдай үй тұрғызып, оның айналасын мәуелі бақ етіп, бақытты өмір сүре беретініне бар жан-тәнімізбен сенгіміз келді. Өйткені, ол өмірді сүйеді! Денсаулықтың қадірін біледі.
Өзіміз де аңғара бермейміз, жақсы күндерде бір бірімізге жақсылық тілегенде: «Баянды бақыт, зор денсаулық болсын» дегенді қосарлап айтатыныз тегін емес қой.

Айнаш ЕСАЛИ

«Ақжүніс-Астана» журналы

Сайтымыздың жаңа мақалаларына жазылыңыз

Поделиться в соц. сетях

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс

74 пікір

  1. Қазақтың бір қызы :

    Мақалаңыз мәнді мазмұнға толы әрине…Қазақ біткеннің бәрі сіз сияқты ойда болса жақсы ғой.Бірақ,АДАМ БАЛАСЫ БАСЫНА ТҮСПЕЙ,шекесіне тимей,ЕШТЕҢЕ БІЛМЕЙДІ!!!Соны ұмытпасақ, жақсы болар еді.Әйтпесе,түсінер ем,көмектесер ем деген бос сандырақ!

  2. Ia Ainash karagim, bir esinde saktalarlik kiyndykti basinan keshken ekensin… Negizi adam ozinin et pen suiekten jaralgan pende ekenimizdi umitpaganimiz duris-au … Kop korgender aitadi 32 tisten shikkan sozge abai bolu kerek dep. Koripkel kisiler de aitilgan soz «materiliazuetsia» dep.
    Keremet !!! Minau jigit erkektin erkegi eken. Urpagin jailgir azamat.Kosagimen kosa agarsin dep jaksi tilek aitain.
    Rakhmet.Sau salamat bolyp, bakuatty omir surinizder.

  3. mpowercup :

    cost of without insurance http://mpowercup.co.za/v2/pharmacy/mezavant.html best price for generic.

  4. bikesbuiltbetter.com :

    purchase tablets http://bikesbuiltbetter.com/m/css/pharmacy/tacna.html tablets in canada.

  5. tilakpyle.com :

    cheap pills australia http://tilakpyle.com/wp-content/uploads/2017/01/pharmacy/valpro.html price of without insurance.

  6. mcast.itso-berlin.de :

    generika per nachnahme bestellen http://mcast.itso-berlin.de/wp-includes/ID3/apotheke/rodogyl.html preis osterreich apotheke.

  7. www.adiant.de :

    kaufen ohne rezept http://www.adiant.de/fileadmin/apotheke/eryhexal.html generika kaufen ohne kreditkarte.

  8. commobgyn :

    apotek Spania online, http://www.commobgyn.com/apotek/female-viagra , Generisk København.

  9. Jeinsboync :

    mail order viagra http://usa77www.com/ viagra expiration date [url=http://usa77www.com/]viagra online without prescription[/url]

  10. Apotekeren :

    billig apoteket, http://www.therefinedfin.com/blog/apotek/flovent , kjøp Norge Danmark.

  11. video explorer :

    amsterdam recept, http://www.videoexplorers.com/wordpress/apotek/terbinafine , generisk online shop.

  12. Hvdbfaist :

    viagra prescription online http://domviped33.com/ viagra brand secure[url=http://domviped33.com/]generic viagra[/url]

  13. Mlokmindide :

    cash loans payday https://1paydayloansonline.com/ credit repair [url=https://1paydayloansonline.com/]fast payday loans[/url]

  14. Fnejcguero :

    https://paydayloansnow2017.com/personal loans bad credit [url=https://paydayloansnow2017.com/]cash advance online[/url] authorized payday loan cash advance american express

  15. Kdsnfoximi :

    car loans for bad credit https://24hrspaydayloans.com/ poor credit loans [url=https://24hrspaydayloans.com/]get payday loan[/url]

  16. DvenrenScorge :

    online cash loans payday advance loan direct lending payday loans [url=https://1paydayloansonline.com/]payday loan online[/url]

  17. JthasExpege :

    payday advance direct lender payday loans loans bad credit [url=https://24hrspaydayloans.com/]online payday loan[/url]

  18. Lwsautori :

    payday loans no faxing no credit checks cash advance now personal loans bad credit [url=https://paydayeev.com/]cash loans[/url]

  19. LbsbyPseuct :

    fast cash loan online loan direct lenders online [url=https://personalloanplk.com/]paydayloan[/url]

  20. Jbsdnweilub :

    advance loans cash advance america instant personal loans online [url=https://xxepayday.com/]cash advance online[/url]

  21. DbsggScorge :

    best payday loan lender bad credit loans car title payday loan [url=https://rfgpersonalloan.com/]payday loans online direct lenders only[/url]

  22. Lsbxxautori :

    online loans monthly payments quick cash loans loans [url=https://personalloanacfv.com/]cash advance america[/url]

  23. LbsbyaaPseuct :

    approved payday loans get a loan bad credit loans andnot payday loan [url=https://installmentloanhmqa.com/]get cash now[/url]

  24. JthasgwExpege :

    best payday loan payday loans online direct lenders only avoiding payday loan debt [url=https://cashadvancevtg.com/]get payday loan[/url]

  25. DbsabggScorge :

    online payday loans direct lender payday loans credit debt management [url=https://www.getispaydayloansonline.com/]payday loans online[/url]

  26. JtbwwExpege :

    payday loan companies payday loans no credit check no credit check mortgage [url=https://loansonlinevaec.org/]get payday loan[/url]

  27. EN LINEA FARMACIA :

    Comprar generico en andorra http://farmaciaenlinea.life/breinox.html medicamento precio.

  28. DsbgbScorge :

    payday in advance loans online payday loan cash advance [url=https://bestbtpaydayloans.org/]payday advance[/url]

  29. JbsxxExpege :

    payday loans bad credit online payday loans direct lenders fast payday loan [url=https://quickkiinstallmentloans.org/]pay day loans[/url]

  30. achatmedicaments.life :

    En ligne belgique http://achatmedicaments.life/apo-baclofen.html prix en pharmacie au Maroc.

  31. QcgvPseuct :

    payday loans america cashadvance apply for a payday loan [url=https://onlinepaydayloansvunm.com/]fast payday loans[/url]

  32. DbsdbScorge :

    personal loans no credit online loans business loans bad credit [url=https://cashadvancezqko.com/]online payday loans no credit check[/url]

  33. DsbcScorge :

    payday loan payday loans near me bad credit loans online [url=https://installmentccy.org/]payday advance loan[/url]

  34. AndbChearl :

    bad credit payday loans no faxing payday loans near me get installment loan [url=https://cashmml.org/]cash advances[/url]

  35. AbsbChearl :

    online payday loan payday advance loans best payday advance loans [url=https://paydayqxeloans.com/]loans online[/url]

  36. DmdScorge :

    bank account cash loans loan interest calculator [url=https://installmentokmloan.com/]cash loans[/url]

  37. Lnolfautori :

    payday loan companies online cash loans bad credit home loans [url=https://loansbadzwecredit.com/]quick cash loans[/url]

  38. QvbvPseuct :

    get out debt payday loan lenders personal loan bad credit [url=https://cashzqwadvance.com/]payday loans no credit check[/url]

  39. AnsChearl :

    bad credit credit card cash advances freedom debt relief [url=https://paydayvikloans.com/]bad credit payday loans[/url]

  40. JbscExpege :

    personal loan fast payday loan quick cash [url=https://paydayacerloans.com/]online payday loans no credit check[/url]

  41. AxxChearl :

    get payday loan online get installment loan installment loans no credit check [url=https://paydayqxej.org/]same day payday loans[/url]

  42. FARMACIA EN LINEA :

    Venta en farmacias mexico http://farmaciaenlinea.life/climopax.html se puede comprar en farmacia en España.

  43. buy in new zealand :

    getting privately uk http://www.aggelioules.gr/author/leslicollee/ online uk.

  44. Lnfhautori :

    bad payday loans online payday loans payday loan no credit check [url=https://personalarc.org/]get installment loan[/url]

  45. FecAntide :

    natural alternatives to viagra viagra viagra shelf life [url=http://sexviagen.com/]discount viagra[/url] ’

  46. Kbsfloary :

    buy viagra cheap herbal viagra buy viagra soft [url=http://viagraveikd.com/]viagra no prescription[/url] ’

  47. Kbdsfloary :

    viagra free viagra prescription best price viagra [url=http://viagrapaoe.com/]female viagra[/url] ’

  48. Jecsfloary :

    viagra england viagra without prescription cheap viagra generic [url=http://genericviaser.com/]buy cheap viagra[/url] ’

  49. buy viagra professional cheap viagra best generic viagra [url=http://newcheaprx1onlinev.com/]generic viagra online[/url] ’

  50. Fwenfeence :

    price cialis is cialis over the counter [url=http://retcialis.com/]buy cialis online[/url] ’

  51. Vdnticeme :

    cialis tablets for sale generic cialis online cialis professional uk [url=http://gawcialis.com/]purchase cialis[/url] ’

  52. Fndfeence :

    cialis samples in canada next day brand cialis only online [url=http://cialpharmedi.com/]cialis.com[/url] ’

  53. LbsAntide :

    cialis every day pill female cialis cialis purchase [url=http://cialisotjs.com/]cialis[/url] ’

  54. FndUnwifs :

    cialis 5mg online cialis cialis without prescription [url=http://buyvcialiosonline.com/]tadalafil cialis[/url] ’

  55. Fndfeence :

    cialis 20 mg 20 mg cialis [url=http://haycialis.com/]cialis for women[/url] ’

Добавить комментарий для DvenrenScorge Cancel

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*


3 − 1 =

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>