Абыройлы күйеу

(немесе Патшаның әйелі – патшайым, ал маскүнемнің әйелі…)

111Осы орыс ағайындарда «Патшаның әйелі бақа болса да – патшайым» дейтін мағынада мәтел бар. Шындап келгенде, бұл өмірдің жүз пайыз ақиқаты ғой. Өмір дейтін керуенде күйеуінің өлшеусіз беделіне шомылып, бақытты күн кешіп жүрген жарлар бар. Ер-азаматтың абырой-атағы күйеу таңдауда жолы болған келіншектердің бірін масайратып, бірін кекірейтіп, имандыларына сәт сайын тәубе айтқызып жүргеніне күн сайын куәміз.
Қалай десек те, отағасының беделі – отбасының беделі. Міне, өзіміз де байқамай жаңа мәтел шығарып отырмыз. Расында, ақыл-ойымен, алысты ойлайтын парасат-парқымен өз ұясының шырқын келтіріп отырған ер-азаматтардың балаларының да жүзі басқа. Мұндай еркектер ошағының шаңын шығармай-ақ, мысымен ғана отбасын ұстайды. Көзінің қиығымен әйелін құрдай жорғалатады. Қас-қабағымен-ақ балаларын тәрбиелейді.
Қараңызшы, қаншама жерден әділетсіздік деп есептесек те, әкім-қаралардың, ауқатты-беделді азаматтардың әйелдеріне деген қоғамның құрметі басқа. Ішкіштің әйелі жүз жерден ізетті болса да, мұндай еркек оның тілін шығармай қоймайды. Ашындарады, азаптайды…
Кішкентай күнімізде ауылдағы бір маскүнемнің әйелін білетін едім. Сол кісінің көзінен мұң арылмаушы еді. Қаншама ақылды, қайғысын ішіне жұтқан сабырлы әйел болса да, сырын білмейтін жұрт оның сормаңдай жүрісіне қарап: «Пәленше алқаштың әйелі» дейтін… Есесіне мекерлігі мен кесірлігі бір басынан жетіп артылатын, елдегі атқамінер ағаларымыздың үйіндегі кісіге бәрі көрген жерде «жеңешелеп» жапырылып қалушы еді.
Бұл жазмыш десек те, мына бір заңдылықты мойындауымыз қажет. Неге ер-азаматтардың жолының болғыштығы жарының оған көңілінің толуымен байланысты? Мәселен, әйелді айтпағанда, әке-шешенің наласына ұшыраған адамдардың да қолға алған ісі еш баянды болмақ емес. Ата-ананың қарғысы, тіпті, баласының ғана емес, үрім-бұтағының да алдынан шығып жатады. Әрине, бұл бөлек тақырып. Бірақ, еркек өзінің әйелін сыйламайтын болса, аялап қорғаудың орнына қорласа, оның ешбір жолы болған емес. Табыс теріс айналады. Жарының көз жасына қалған, бақытты ете алмаған жігітке сәттілік де сыртын береді. Неге?
222Егер еркектің қолға алған ісі өрге дөңгелеп жатса, ол үйде міндетті түрде ынтымақ пен түсіністік, ауызбіршілік бар деген сөз. Ол азаматқа деген жарының сезіміне селкеу түспеген. Жауабы да осы! Демек, әйелдің де өз қасиеті бар. Мұны әр қырынан түсіндіруге болады. Ал түйсікке келсек, әйелдің қиялдау қабілеті, шығармашылық ойлау әрекеті ер-азаматтарға қарағанда әлдеқайда күштірек. Отбасылық бақыттың сұлу суретін алдымен әйел қиялында сызып алады. Сондықтан болар, төмен етектінің бақытқа қатысты пайымдаулары өзінің ғана емес, күйеуінің де тағдырына қатты әсер етеді. Егер әйел өзінің ерлі-зайыптылық өміріне көңілі толып, жұбайлық қарым-қатынастан ләззат алып, ертеңі үшін уайымдамайтын болса, онда ер-азаматтың әрдайым жолы ашық. Бақыт ондай адамның ізінен өзі ілесіп жүреді. Мұны мистикамен де, ғылыми терминдермен де, көзге көрінбейтін қарғыс пен алғыстың күш қуатымен де түсіндіре беруге болады.
Еркектердің қателігі де осында, көпшілігі әйеліне бақытымның бастауы, балаларымның анасы, тілекшім деп қарамайды. Ақылы саяз азаматтар өмірлік серігіне бағынышты біреу сияқты көзқараста болатыны жасырын емес. Демек, еркектің отанасының ішкі батасын алмай, ісі ілгерілемек емес. Басқасын былай қойғанда, балаларын тастап, сүйіп алдым деген әйелін тәрк етіп кеткен жігіттердің де жолы болғаны некен-саяқ. Басқамен бақытты болып кеткен күннің өзінде оның да басқа сырлары болуы бек мүмкін. Бұл жерде үйім, бала-шағам деп жарғақ құлағы жастыққа тимей жүрген еркектің қадірін білмейтін жарлар туралы тағы бір мәселенің ұшығы көрінеді.
Бірақ, толайым алғанда, алдымен ер-азамат өзінің ақылы мен күшін, мейірімі мен парасатын әйеліне дәлелдеп көрсін. Таңертең күліп оянып, кешке жастыққа жұмбақ жымиып құлайтын әйелдің еркегі басқалардан бір саты жоғары тұратыны несі? Тұрмысы да бөлек, табысы да берекелі. Яки болмаса, екі күн сайын ішіп келіп үйін қиратып, балаларын боздатып, әйелін жылатып жұмысқа кететін адамның оңғаны бар ма?!
Қалай десек те, әлсіз деген әйел – тылсым бір құдіретке ие. Көзге көрінбейтін, қолға да ұстауға келмейтін сол бір күш еркекке дем береді. Әйел отбасылық бақыт пен берекені іштей жоспарлайды, ал азаматы оны іске асырады. Келешектің, шаңырақтың ұлы жоспарларының жүзеге асуына ұрыс-керіс, кикілжің, түсінбестік өлшеусіз кедергі келтірмек.
Мына бір қызықты қараңызшы, аңқылдаған ақылды жігіт жарын қуантуға, титтей де болса сыйлықтар жасап, қуантып отыруға арланбайды. Өйткені, ол осы арқылы, әйелінің күлімдеп берген тамағын ішеді. Шаңырақтың шаттығына малынады.  Тағы да күліп ататын таң үшін шабытқа ие болады. Бұл үшін аса бір данышпан болып туылудың да қажеті жоқ.
333Қарап отырсақ, жолы болғыш жігіттердің киімі үтіктеулі, тамағы асулы, үйі жинаулы. Мұндай азаматтардың жарлары ауыр жұмыс істемейді. Қысқасы, жұбайлық өміріне қанағаттанған әйелдердің күйеулері малтабар болып келеді. Мұның ақиқат екенін білу үшін ақылды кітаптар оқымай-ақ, айналаңызға, таныс адамдардың, табысты жора-жолдастың өміріне бажайлап қарасаңыз да біле аласыз.
Демек, бәрі адамның өз пиғылына байланысты. Өмірде қатып қалған ештеңе де жоқ. Қысқа ғана ғұмырда қателіктерді түзеп алуға ешқашан кеш болмайды. Ең жаманы – жақсылыққа ұмтылмау ғой.
Айтқандай, мына бір оқиғаны баяндағым келіп отыр. Бұрын басын тауға да, тасқа да соғып жүретін бір азамат күндердің күнінде бір өкінішті оқиғадан кейін тәубесіне келіп, ішімдіктен тыйылды. Имандылыққа бет бұрып, бес мезгіл дәретімен жүретін болды. Көршілердің ішінде тілін бірінші болып кәлимеге келтіріп, Құранды нәшіне келтіріп үйренген де сол болғандықтан, Құрбан айт, қасиетті Рамазан айларында осы жігітке жалынып қалатын едік. Сонда бір күні оның келіншегі:
– Күйеуімнің арқасында менің де беделім артып жатыр. Ауызашар, ораза кездерінде аяқ-қолымызды жерге тигізбей күнде қонаққа шақырады. Мен де онымен қосылып төрде отырамын, – дейді.
Бұл бір жағынан қалжың аралас уәж болса да, шындығы осы болатын. Айналадағы көрші-қолаң мал сойып, құрбандық шалса да арақ-шарапты тыйған, бала-шағам деп малын жиған сол жігіт күн сайын төрге оза берді.
Не десек те, күйеуі жақсы әйелдің – бағы зор. Күйеуің әкім болса,сен – әкімнің әйелісің. Оқымысты болса, ғалымның жарысың…

Айнаш ЕСАЛИ

«Ақжүніс-Астана» журналы

Сайтымыздың жаңа мақалаларына жазылыңыз

Поделиться в соц. сетях

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс

3 пікір

  1. айнур :

    Омирдин шындыгы. Унады.

  2. Buy Generic Propecia No Prescription viagra Viagra Online Jelly

  3. KenntupeTror :

    Comprar Cialis Buen Precio viagra cialis Will Zithromax Treat Sinus Infection

Пікір жазу

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*


7 − = 1

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>