Санамақтар

123Сәбидің тілі шығып, айналасымен танысып, зейіні ояна бастаған кезде санамақтың маңызы ерекше. Санамақ – кезкелген халықта кездесетін, жас баланың есептеу, ойлау қабілетін дамытуға арналған тілдік құралы. Оны балалар тiлi еркiн шыққан сәтінен ес білгенге дейін үйрететін болған. Санамақтар әрі ойын, әрі есеп түрінде қолданылады. Оның ырғағы мен әуезділігіне көп көңіл бөлінеді. Өйткені 4-6 жасқа дейінгі балалар табиғаттан үйлесім іздеп, соны игеруге талпынады. Георгий Виноградов санамақтар туралы былай деп жазады: «Ауызша өлеңдердің ешқайсысы санамақтар сияқты бай емес. Санамақта сан есімдер түрленген сайын мазмұны да байып, құнарлана түседі. Бұл жерде сан мен зат атауы астасып, бір-біріне мағына беріп тұрады. Санамақты жақсы жаттаған баланың есепке де, ойға да жүйріктігі
тегін емес». Атақты математик ғалымдар бала кездерінде санамақ айтуға құштар болғандарын айтады. Санамақтан диссертация қорғаған Ресей ғалымы Алексей Рассыхаев «Санамақтар алғашқыда мағынасыз ойын тәрізді ғана болып көрінеді. Бірақ оның астарында баланы есепке, санауға үйретуді көздейтін тапқырлық жатыр» дейді.
Санамақ, ең алдымен, баланың өлеңге құмарлығын күшейтеді. Жатық сөйлеуге дағдыландырып, олардың жаттау машығын, танымдық ой өрiсiн жетілдіреді.
Қазақы санамақтардағы тақпақ шумақтары ұлттық менталитетке өте жақын. Негізгі арқауы – күнделікті қолданылатын тұрмыстық заттар (Мәселен, бір дегенім – білеу, екі дегенім – егеу). Киіз үй жабдықтарына, құрал-саймандарға, төрт түлікке қатысты санамақтар молынан ұшырасады. Олардың iшкi мазмұнынан сәби психологиясының ерекшелiктерi танылады. Егер санамақтар мазмұнына назар аударсақ, олардың ұйқасқа құрылатынын байқаймыз. Александра Усова «Санамақ ұйқасты талап етеді. Сондықтан бала санамақты айтқанда, ұйқаспен, шешен сөйлеуді үйренеді. Санамақ жаттап өскен бала болашақта қисын-
ды сөйлеуге бейім тұрады. Ғалымдардың көпшілігі жас кезінде санамақты жақсы айтатын баладан келешекте ақын-жазушы, шешен, журналистердің көп шығатынын айтады» деген. Америка ғалымы, когнитивті психология саласының маманы Давид Рубин «Ауызша дәстүрдегі жады» («Memory in oral traditions») атты кітабында санамақтардың балалардың ойлауын, сөйлеуін, есептей білу қабілетін жетілдірудегі маңызын айрықша атап көрсеткен. Ғалымдар санамақтың өлшемін, ырғағын зерттей отырып, оның бала психологиясына тигізетін әсерін аңғарған. Санамақты көп айтатын балалардың импровизациялық (суырып салма) шеберлігі барынша артады. Қимылы баяу жеткіншектер санамақ ойыны арқылы ширап, белсенділігі күшейеді. Санамақ жаттауды әдетке айналдырған бала өзін емін-еркін және тәуелсіз сезінеді. Мінезіне қайсарлық, өжеттік бітіп, көшбасшыға тән қасиет дариды. Ең бастысы, кез-келген ата-ананың уайымына айналған өзін басқадан кем сезіну, көңілі толмаушылық, торығу сезімдерінен арылады. Демек, балаңыз жасық, жасқаншақ, жайбасар болса, санамақ жаттату арқылы сол кемшіліктерден арылтуға мүмкіндігіңіз бар. Әрі санамақ баланың құрдастарымен майлы қасықтай тез араласып кетуіне дәнекер болады. Өйткені ойын үстінде оны айтуға бір бала емес, бір топ бала атсалысады. «Ырғағы әуезді мұндай санамақтар бөбектердің көп күш салмай-ақ, ана тілін меңгеруіне жәрдемдеседі» дейді балалар ақыны Корней Чуковский. Санамақ тілінің барынша қарабайыр екендігіне назар аударған Стелла Цейтлин «Баланың бастапқы сөздік қорын осындай қарапайым сөздер құрайды» деген.
ХХ ғасырдың орта шенінде румын зерттеушісі Константин Брайлою мен америкалық филолог Роббинс Бурлинг бірлесіп зерттеудің нәтижесінде әлем халықтары санамақтарының бір-біріне өте ұқсас, әмбебап сипатта болатындығын анықтады. Демек, бұл баланың қалауы, тілегі барлық ұлтта бірдей екендігін дәлелдейді.
Психолог Ольга Абашина есту қабілетінде мүкісі бар оқушылардың тілін жөндеу үшін санамақ пайдалануға кеңес береді. Өйткені құлағы жөнді естімейтін балалардың сөйлеуінде де кемшілік болады. Мамандар арнайы тәжірибе де жасап көрді. Жаттығудан соң құлағы нашар еститін 20 баланың 13-і мүдірмей тілдесе бастаған. 3 баланың сөйлеу мәнері бұрынғыдан жақсарған. 4 бала ғана өзгермеді.
Ғалым Петар Губерина «Санамақ арқылы біз баланың миын тез дамытамыз және есту сезімін күшейтеміз» дейді. Нейролингвист ғалымдар санамақ ми қыртысы мен ми қабы астының түйсік және қайта жаңғырту нүктелерін жақсартады дейді. Кішкентай сәбидің сөздік қорын толықтыру үшін де мұның пайдасы ұшан-теңіз. Өйткені санамақтағы сөздер есім сөздер мен етістіктерден тұрады. Сол арқылы бала сөйлем құрауды үйренеді.
Қазіргі кезде оқушылардың басым көбі математика пәніне құлықсыз. Есепке ебі жоқ. Мұның бәрі кішкентай кезінде санамақ үйретіп, санға, есепке қызығушылығын оятпағандықтан туындайды. Бұл олқылықтың алдын алу үшін сәбиіңізге санамақ жаттатып, оның ынтасын оятуға тырысыңыз. Санамақты төрт жасынан бастап үйреткен дұрыс.
Сіздің балаңызға танымал санамақ «Қуырмаш» пен ата-әжелеріміз жиі қолданып, санаға сіңірген басқа да дәстүрлі санамақтарды ұсынамыз.

* * *
Бір дегенім – бөрік,
Кисең басқа көрік.
Екі дегенім – етік,
Киер сәнді етіп.
Үш дегенім – ішік,
Теріден тігер пішіп.
Төрт дегенім – тымақ,
Қыста кисең, жылы-ақ.
Бес дегенім – байпақ,
Іші жылы тайпақ.
Алты дегенім – алқа,
Мойныңа тақ ал да.
Жеті дегенім – жейде,
Кір болмасын кейде.
Сегіз дегенім – сеңсең,
Жылы тон – ол кисең.
Тоғыз дегенім – телпек,
Болма бала тентек.
Он дегенім – оймақ,
Жүрме босқа ойнап.

Балалар санамағы

Бір дегенім – білеу,
Екі дегенім – егеу,
Үш дегенім – үскі,
Төрт дегенім – төсек,
Бес дегенім – бесік,
Алты дегенім – асық,
Жеті дегенім – желке,
Сегіз дегенім – серке,
Тоғыз дегенім – торқа,
Он дегенім – оймақ,
Он бір қара жұмбақ.

Жақсы мен жаман
1.
Қайыр күтпе баладан
Өз мысығын сабаған.

Кім алдаса анасын,
Оған қалай нанасың.

«Екі» болса алғаны –
Бала ұятқа қалғаны.

Ойнап жүріп жыласа,
Орынды емес бұл аса.

Келсе сөзі анайы,
Мақтамас бұл баланы.

Жала жапқан басқаға –
Барып тұрған масқара.

Қашқан бала қораздан –
Су жүрек қой ол жазған.
Добын қимас ойнауға
Ұят сараң болған да.

Кім мақтаса көбірек,
Жайсыз мінез жөні жоқ.

Ерінсе қол жуғанға.
Нассың дейміз мұндайға.

Мұнша уақыт санарлық
Бар екен ғой жамандық.

2.
Бәрі жақсы баланың
«Беске» оқыған сабағын.

Айналайық баладан
Көгершінді аяған.

Адал болса досына,
Азаматың осы да.

Ойнатса кім інісін,
Мақұлдаймыз мұнысын.

Әділ болсаң ойында,
Жақсы мінез оның да.

Күтсе бала әжесін,
Жақсы дейміз дәл осың.

Өскен бала ауылда
Ойнар аттың жалында.

Өзі түйме қадаса,
Мұндай бала тамаша.

Барын берсе қолдағы,
Бала жомарт болғаны.

Уәдесін сақтаған
Баланы жұрт мақтаған.

Болады әрі санауға,
Жақсылық көп қалайда .

Он саусақ

Жалғыз саусақ тіпті де,
Ұстай алмас жіпті де.

Екі саусақ бірікті,
Ине қолға ілікті.

Үш саусағым орамды,
Жүгіртеді қаламды.

Өнерлі екен он саусақ:
Қала салсақ, жол салсақ…

«Әлдиден эпосқа дейін» кітабынан

«Ақжүніс-Астана» журналы

Сайтымыздың жаңа мақалаларына жазылыңыз

Поделиться в соц. сетях

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс

162 комментария

  1. Gsssmqgweilub :

    cash loans payday cash advance now federal student loans [url=https://xxepayday.com/]instant payday loans[/url]

  2. Brcfeence :

    cialis tadalafil 20mg generic soft cialis [url=http://cialisoakdm.com/]cialis pill[/url] ’

  3. LssdvdEroxIa :

    is generic viagra safe http://viasergeneric.com/cheapest price viagra [url=http://viasergeneric.com/]buy viagra online[/url] OK’

  4. Ondcdaync :

    female version of viagra http://genericonlineviaqra.com/viagra wiki [url=http://genericonlineviaqra.com/]viagra prescription[/url] OK’

  5. Hntvflubre :

    buy name brand viagra — http://onlineviaqer.com/ best viagra price [url=http://onlineviaqer.com/]cheap generic viagra[/url] OK’

  6. Ffvdfenzymn :

    generic cialis 5mg http://ciallisonline.com/cialis original buy online [url=http://ciallisonline.com/]purchase cialis[/url] OK’

  7. ok’cialis dailycialis shipped overnight[url=http://genericcialls.com/]cialis price[/url] OK’

  8. Mbedtgeorge :

    generic viagra 100mg [url=http://genericonlineviaqra.com/]buy generic viagra[/url] viagra on line buy generic viagra ok’

  9. LbdzChearl :

    cialis dosage [url=http://ciallisonline.com/]cheap generic cialis[/url] cialis tablets buy cialis online ok’

  10. EcfvAscels :

    how does viagra work [url=http://viasergeneric.com/]generic viagra online[/url] purchase viagra professional viagra online without prescription OK’

  11. FvesChearl :

    cialis india pharmacy http://ciallisonline.com/ ok’

  12. ObdrAntide :

    buy viagra meds online viagra price real viagra [url=http://onlineviaqer.com/]buying viagra[/url] OK’

  13. EcfvAscels :

    effects side viagra [url=http://viasergeneric.com/]buy generic viagra[/url] canada viagra generic viagra sale OK’

  14. online loans no credit check instant approval consolidate [url=https://paydayloansnofax.us.org/] payday loan online[/url] OK’

  15. Hi cash advance online guaranteed loan approval online [url=https://getaloan.us.org/] quick loans[/url] OK’

  16. Allcash advance loans online online payday loans fast [url=https://cashadvancelenders.us.org/]payday loans no credit check no faxing[/url] OK’

  17. ok’ https://paydayloansnofax.us.org/ installment payday loans [url=https://paydayloansnofax.us.org/]faxless payday loan[/url]

  18. ok’ https://getaloan.us.org/ personal loans poor credit [url=https://getaloan.us.org/]loans online[/url]

  19. https://cashadvancelenders.us.org/bill consolidation loans [url=https://cashadvancelenders.us.org/]cash advance on credit card[/url] car loan bad credit

  20. Venta Cialis Levitra Viagra cialis Buy Seroquel Without Prescription Disfuncion Erectil Cialis Domperidon 10mg For Sale

  21. Hi!cialis online cialis tablete [url=http://buycialisomskc.com/]cialis online[/url] OK’

  22. Brcfeence :

    Hi! All! cialis 5 mg daily [url=http://cialisonlineoansx.com/]cialis sale[/url] OK’

  23. Hi! Hi!how much is viagra female uk viagra [url=http://buyviagragkbcd.com/]buy viagra[/url] OK’

  24. Fvbdflubre :

    order brand name viagra — http://genericviagravekal.com/ viagra uk [url=http://genericviagravekal.com/]viagra pills[/url] OK’

  25. free cialis coupon — http://buycialisomskc.com/ effects of cialis on women [url=http://buycialisomskc.com/]cialis price[/url] ’

  26. GbdAllege :

    low dose cialis daily in canada — http://cialisonlineoansx.com/ cialis online [url=http://cialisonlineoansx.com/]buy cialis[/url] ’

  27. Hi! buy cialis cialis no prescription needed [url=http://cialisovnnc.com/]cialis online[/url] OK’

  28. Lqhfeence :

    Hi! All! cialis and women [url=http://retcialis.com/]cialis online[/url] OK’

  29. HiMen!! cheap viagra free trial of viagra [url=http://menedkkr.com/]generic viagra[/url] OK’

  30. GbbFalley :

    generic viagra viagra generic [url=http://otcerectilepills.com/]viagra[/url] OK’

  31. Gblgeorge :

    [url=http://freeerectilepills.com/]cialis[/url] new viagra erectile pills OK’

  32. HiMen!! cheap synthroid buy viagra without prescription [url=http://synthroidgeneric.com/]online synthroid[/url] OK’

  33. viagra sildenafil citrate [url=http://cheaperectilepills.com/]generic viagra[/url] uk viagra sales over counter erectile pills OK’

  34. viagra wholesale — http://prednisonebuy20mg.com/ viagra dosage [url=http://prednisonebuy20mg.com/]prednisone 10mg[/url] OK’

  35. female viagra pills http://otcerectilepills.com/ OK’does viagra work for women [url=http://otcerectilepills.com/]erectile dysfunction[/url]

  36. Ondcdaync :

    buying viagra without prescription http://freeerectilepills.com/ viagra alternatives [url=http://freeerectilepills.com/]buy viagra[/url] OK’

  37. sfbimmire :

    http://100mgdoxycyclinehyclate.com/ how much is viagra [url=http://100mgdoxycyclinehyclate.com/]doxycycline online[/url] where can i buy viagra

  38. My!!! viagra online cheapest viagra prices [url=http://canadianpharmaciesonline1.com/]canadian pharmacy online[/url] OK’

  39. Hi! Hi! generic viagra viagra reviews [url=http://bestbuymaleenhancement.com/]male enhancement pill[/url] OK’

  40. erectile dysfunction viagra brand name [url=http://erectiledysfunctionmedicinesus.com/]generic viagra[/url] OK’

  41. Pplgeorge :

    [url=http://erectiledysfunctionmedicationpills.com/]buy viagra[/url] viagra online uk buy viagra OK’

  42. HiMen!! mexican pharmacy online cheap brand pfizer viagra [url=http://onlinepharmacybuy.com/]online canadian pharmacy[/url] OK’

  43. My!!! viagra generic viagra pill splitter [url=http://usa77www.com/]online viagra[/url] OK’

  44. Hi! Hi! buy viagra online buy viagra soft online [url=https://viagrakjkmn.com/]online viagra[/url] OK’OK’

  45. Hi!buy viagra online cheapest viagra professional [url=http://viagraazmhj.com/]viagra online[/url] OK’

  46. Fntgeorge :

    Hi All![url=http://viasergeneric.com/]viagra generic[/url] viagra overnight viagra generic OK’

  47. My!!! viagra generic online cheap brand pfizer viagra [url=https://vigrageneic.com/]cheap viagra[/url] OK’

  48. Hi! buy viagra online free trial of viagra [url=http://genericonlineviaqra.com/]buy viagra online[/url] OK’

  49. Hi! Hi! buy viagra viagra spam [url=http://viagraveikd.com/]viagra generic online[/url] OK’

  50. HiMen!! viagra price over the counter viagra alternative [url=http://viagrapfhze.com/]cheap viagra online canadian pharmacy[/url] OK’

  51. My!!! viagra price viagra 50mg [url=http://genericviaser.com/]buy viagra[/url] OK’

  52. Hi! viagra generic buy viagra online at [url=http://viagrapbna.com/]viagra pills[/url] OK’

  53. Google![url=https://medcialedonline.com/]cialis pills[/url] cialis dosage online cialis OK’

  54. Lmmgeorge :

    Hi All! [url=http://viagracefo.com/]viagra price[/url] cheap viagra pills viagra pills OK’

  55. Hi! generic cialis online cialis order [url=http://cialisovnsm.com/]buy cialis online[/url] OK’

  56. generic lipitor 5 mg lipitor side effects [url=http://lipitoronlinewww.com/]atorvastatin (lipitor)[/url] OK’

  57. cialis generic prinivil manufacturer [url=http://prinivilbuyusa.com/]cialis online[/url] OK’

  58. Oklfeence :

    prednisone 7.5 mg prednisone cure yeast infections [url=http://prednisonepill20mg.com/]what is prednisone[/url] OK’

  59. amoxil when pregnant amoxil 500 mg amoxil 250 side effects [url=http://amoxilpillbuy.com/]generic amoxil[/url] ’

  60. viagra soft tabs online generic viagra where to buy viagra online [url=http://onlinevlagra.com/]viagra[/url] OK’

  61. viagra free samples viagra generic viagra sildenafil citrate [url=http://buyviaqra.com/]viagra price[/url] OK’

  62. how to use viagra online viagra viagra order online [url=http://purseinstock.com/]viagra buy[/url] OK’

  63. finance payday fast cash personal loans bad credit loan [url=https://fastcash.us.com/] bad credit cash fast payday loan loans[/url] OK’

  64. need money today apply for payday loans online [url=https://needmoney.us.com/]i need cash fast[/url] OK’

  65. [url=https://writingpaperwritethesis.org/]essay[/url] research essay [url=https://homeworkhelpus.org/]help academic homework service[/url] written business plan [url=https://helpwritingthesisus.org/]persuasive essays[/url] homework help science [url=https://essaypapersus.org/]term papers[/url] sample essays [url=https://writebusinessplanus.org/]sample business plan[/url] OK’

  66. [url=https://writebusinessplanatb.org/]business plan company[/url] get business plan[url=http://canadiantadalafilonlineviagrapharmacy.us/]research paper[/url] writing papers online[url=https://writingpaperqze.org/]research papers[/url] good thesis statement[url=https://dissertationwritescv.technology/]dissertation services[/url] paper writer[url=https://writinghelprvs.org/]writing paper template[/url] OK’

  67. viagra tablets for sale https://purseInstock.com/viagra pill splitterhttps://fundeconp.org/viagra soft tabshttps://nadinekube.com/viagra ukhttps://authenticknicksstore.com/cheapest viagra onlinehttps://iceecigarettes.com/does viagra workhttps://besiktasboschservis.com/viagra 100mg price

  68. [url=https://fundeconp.org/]cialis 20mg[/url] cialis 20mg buy cialis OK’

  69. I have cramps and all but no blood. viagra sildenafil citrate online viagra womens viagra [url=https://nadinekube.com/]buy viagra[/url] One study found that nearly 70 percent of WTC rescue and recovery workers suffered new or worsened respiratory symptoms while performing work at the WTC site. OK’

  70. cialis price cialis online pharmacy [url=https://besiktasboschservis.com/]buy cialis[/url] OK’

  71. free viagra pills [url=http://vigraviagra.com/]online viagra[/url] viagra coupons viagra buy OK’

  72. recreational viagra viagra soft viagra in india [url=http://purseInstock.com/]viagra reviews[/url] OK’

  73. Retrieved 16 July 2012. cialis price buy cialis cialis soft [url=http://gocialisgjb.com/]cialis online[/url] You may want to follow a yeast-free, sugar-free diet — many of the women we see with IC symptoms are found to have systemic yeast, but once the yeast overgrowth is resolved, the IC symptoms abate. OK’

  74. This is a case of finding the barn door open long after the horse is gone. lowest viagra price viagra online where to buy viagra online [url=http://viagra-onlinenas.com/]viagra online[/url] Did you have unprotected sex during February? OK’

  75. Never give your child or young person aspirin as this may increase the risk of Reye syndrome, which is a rare and serious illness. cheapest viagra online buy generic viagra online is generic viagra safe [url=http://generic-viagracelak.com/]when will viagra be generic[/url] Colon cancer is a disease in which malignant cancer cells form in the tissues of the colon. OK’

  76. If cancer is detected in the lymph nodes, it is more likely to have spread to other parts of the body. new viagra viagra without a doctor prescription usa viagra uk [url=http://viagrawithoutadoctorprescriptionvrs.com/]viagra without prescription[/url] Many people who have generalized anxiety disorder have physical symptoms, such as headaches or being tired all the time. OK’

  77. Read more Reviewed by Natalie Heaton, Bupa Health Information Team, August 2014. canadian viagra viagra online herbal alternative viagra [url=http://buyviagraonlinevrds.com/]can i buy viagra online[/url] See a doctor if a discharge appears at any time of the month, regardless of whether it happens during breast self-examination. OK’

  78. Ovarian cancer patients given a ‘glimmer of hope’ as watchdog considers giving access to revolutionary new… taking viagra real viagra for sale online viagra sales [url=http://viagraforsalebrc.com/]generic viagra for sale[/url] Start eating for your health — begin your free trial now. OK’

  79. Because of that, the doc had us checked in to the hospital for IV fluids. generic brand viagra cheap viagra for sale viagra pills [url=http://viagraforsalebrc.com/]viagra for sale cheap[/url] I use 4 health turkey and potato grain free for all my dogs and it has done wonderful things for their bodies, and fur there are a bunch of Good foods out there! OK’

  80. cant get a payday loan fast online payday loans personal installment loan [url=http://cashfast.us.com/] fast cash loans[/url] OK’

  81. payday cash loan online installment loans payday loans [url=http://installment.us.com/] installments loans[/url] OK’

  82. viagra free trial viagra sildenafil citrate brand viagra medicine [url=https://newviagrakfv.com/#]generic viagra reviews[/url] OK’

  83. women viagra does viagra work for women order viagra professional [url=http://junkmarketstyleevents.com/#]overnight viagra[/url] OK’

  84. bdfenzymn :

    cialis without prescription cheap cialis generic online cialis price [url=http://authenticknicksstore.com/#]buy cialis online[/url]

  85. bozAntide :

    tadalafil tablets 20 mg generic cialis online tadalafil online [url=http://hopcialisraj.com/#]order cialis online[/url]

  86. online viagra mail order viagra what is viagra [url=http://menedkkr.com/#]generic viagra online pharmacy[/url]

  87. vdsAntide :

    cialis 20mg liquid tadalafil tadalafil best price [url=http://cialisoakdm.com/#]what is tadalafil[/url]

  88. viagra and alcohol viagra samples best viagra price [url=http://officialsaintsnflproshop.com/#]viagra price

  89. bsdenzymn :

    tadalafil liquid cialis online cheap cialis for sale [url=http://authenticknicksstore.com/#]buy cialis online[/url]

  90. order brand name viagra uk viagra viagra uk [url=http://download4os.com/#]viagra best price[/url]

  91. bwcAntide :

    cialis online pharmacy cialis canada do you need a prescription for cialis [url=http://cialisoakdm.com/#]cialis[/url]

  92. https://flashovky.net/loan for debt consolidation [url=https://flashovky.net/]payday loan online[/url]

  93. https://phpbbcommunities.net/ bad credit loan [url=https://phpbbcommunities.net/]california laws payday loans[/url]

  94. nsafindide :

    https://ttsitworldwide.com/ 500 payday loans [url=https://ttsitworldwide.com/]payday loans akron ohio[/url]

  95. BernardCoors :

    canadian pharmacies mail order generic drugsfdf
    online cheap pharmacy canadian drugs discount
    prescription online doctor
    wall greens [url=http://canadianedshop.com/]cialas canada[/url]

  96. payday loan online no credit check loans online direct lender payday loans [url=https://flashovky.net/#]same day loans no credit[/url]

  97. irs tax debt relief payday loans california online payday loans direct lender [url=https://phpbbcommunities.net/#]payday loan laws california[/url]

  98. cash 1 payday loan best company faxless loan payday all payday loan companies [url=http://nofaxpaydayloantoday.us/#]loans no credit check[/url]

  99. mmkindide :

    can payday loan companies sue fast payday loans ohio 1500 payday loan [url=https://ttsitworldwide.com/#]nevada payday loans[/url]

  100. bsnentinc :

    cash loans for students uk https://nofaxnoteletrackpaydayloans.us/ payday loans sonora ca [url=https://nofaxnoteletrackpaydayloans.us/#]quick bucks payday loan[/url]

  101. bad credit payday loans payday loans online online loans [url=https://flashovky.net/#]payday loans online[/url]

  102. same day payday loans payday loan online 1500 payday loan guaranteed [url=https://phpbbcommunities.net/#]lead loans[/url]

  103. cash advance online payday loan fast auto payday loans [url=https://onlineloan.us.org/#]loan[/url]

  104. ehrindide :

    bad payday loans loans payday cash advance loan [url=https://ttsitworldwide.com/#]loans online[/url]

  105. free credit check loan online bank personal loan [url=https://cashloansonline.us.org/#]loans[/url]

  106. nfsindide :

    payday america lead loans fresno ca [url=https://onlinepaydayloan.us.org/#]loan[/url]

  107. RobertArict :

    viagra without a doctor prescription canada [url=http://viagrawithoutdoctorprescr.today/#6924]viagra without a doctor prescription[/url] viagra without a doctor prescription india viagra on line no prec

  108. viagra spam buy cheap viagra discount viagra [url=http://viagrapfhze.com/#]viagra online uk[/url]

  109. WilliamLal :

    buy cialis online [url=http://cialishg.us/#3023]online cialis[/url] cialis generico online

  110. dvsAllege :

    cialis soft tabs generic cialis tadalafil dosage [url=http://cialisovnnc.com/#]buy cheap cialis[/url]

  111. online viagra prescription buy viagra on line generic viagra soft tabs [url=http://viagrapbna.com/#]cheap generic viagra[/url]

  112. shvimmire :

    viagra free samples branded viagra buy viagra overnight [url=http://viagraveikd.com/#]viagra reviews[/url]

  113. viagra uk sales generic viagra cheap viagra uk [url=http://viagapharmaked.com/#]online viagra[/url]

  114. bdfAllege :

    cialis 20mg non prescription cialis tadalafil liquid [url=http://cialisotjs.com/#]generic tadalafil[/url]

  115. non prescription cialis cialis without prescription generic tadalafil [url=http://drcialonlinedkb.com/#]cialis prescription[/url]

  116. StevenBog :

    online cialis [url=http://cialishg.us/#1630]cialis online[/url] online cialis

  117. cialis without prescription cialis online pharmacy generic tadalafil [url=http://www.ciallisonline.com/#]buy generic cialis online[/url]

  118. vsfwhagma :

    viagra and alcohol cheap viagra online sublingual viagra [url=http://fviagrajjj.com/#]order viagra online[/url]

  119. brand generic online viagra http://wrestlemaniaresultslive.com/ viagra samples

  120. best place to buy viagra http://africanfertilitysociety.com/ viagra online order

  121. viagra online canadian pharmacy generic viagra rx 100mg viagra [url=http://usa77www.com/#]buy brand viagra[/url]

  122. vplwhagma :

    online viagra prescription pink viagra viagra generic canada [url=http://canadiannowv.com/#]best price for viagra[/url]

  123. viagra alternativen natГјrliches viagra wirkung viagra [url=http://kostenlosdeutschporno.net/#]viagra alternative[/url]

  124. bad credit personal loan payday loans online title loans texas [url=https://paydayloans-online.us.org/#]п»їpayday loans[/url]

  125. Custom Essay Writing :

    write a case study case study research write a case study [url=https://casestudies.us.com]case study 4[/url]

  126. llqindide :

    payday loans bad credit payday loans no credit check car title payday loans [url=https://cashloansonline.us.org/#]same day payday loans[/url]

  127. bank accounts online payday loans no credit check america payday loans [url=https://cashadvanceonline.us.org/#]online payday loans no credit check[/url]

  128. Online Loan :

    trusted payday loans payday loans no credit check bad credit loan guaranteed [url=https://paydayloansnocreditcheck.us.org]advance cash[/url]

  129. 24 hour payday loans online direct lender payday loans loan payday [url=https://onlineloan.us.org/#]payday loans no credit check[/url]

  130. instant cash personal loan payday loans online no credit check instant approval canadian payday loan association [url=https://onlinepaydayloan.us.org/#]online payday loans no credit check[/url]

  131. Kennethres :

    cheap kamagra 100mg tablets
    kamagra 100mg oral jelly suppliers indianapolis indiana
    kamagra oral jelly amazon
    kamagra oral jelly online usa

  132. Money Loan :

    low interest personal loans payday loan express loans with no bank account required [url=https://loaninterestrates.us.com]loan interest rates[/url]

  133. Pay Day Loan :

    bad credit loans guaranteed approval bad credit loans guaranteed approval bad credit loans guaranteed approval [url=https://badcreditloansguaranteedapproval.us.org]bad credit loans guaranteed approval[/url]

  134. A Payday Loan :

    no teletrack payday loan companies get a loan with bad credit loans with bad credit [url=https://loanswithbadcredit.us.com]loans with bad credit[/url]

  135. herbal viagra https://bitcapblog.com/ where can i buy viagra [url=https://bitcapblog.com/#]https://bitcapblog.com/[/url]

  136. Payday Loan :

    personal loans for bad credit personal loans for bad credit personal loans for people with bad credit [url=https://personalloansforbadcredit.us.org]personal loans for bad credit[/url]

  137. canada viagra https://aluixnetwork.com/ viagra reviews [url=https://aluixnetwork.com/#]https://aluixnetwork.com/[/url]

  138. Speedy Cash :

    guaranteed loans credit loans guaranteed approval bad credit installment loans guaranteed [url=https://badcreditloansguaranteedapproval.us.org]bad credit loans guaranteed approval[/url]

  139. Payday Loans Online :

    personal bank loans installment loans easy installment loans online [url=https://installment-loans.us.com]home loans[/url]

  140. Custom Essays :

    do my essay buy essay online write my essays [url=https://writemyessayonline.us.com]essays expository[/url]

  141. Get A Loan :

    bad credit loans guaranteed approval bad credit personal loans guaranteed approval guaranteed loans [url=https://badcreditloansguaranteedapproval.us.org]paydayloans[/url]

  142. usaa auto insurance :

    car insurance companies 2017 online car insurance quotes auto insurance quote [url=https://carinsurancequotesonline.us.com]auto insurance quote[/url]

  143. Payday Loan Online :

    credit loans credit loans credit loans [url=https://credit-loans.us.com]bad credit loan[/url]

  144. A Payday Loan :

    loans for bad credit payday loans near me no credit check loans with bad credit [url=https://loanswithbadcredit.us.com]loans with bad credit[/url]

  145. English Essay Writer :

    an essay help write essay online the importance of a college education essay [url=https://anessay.us.com]an essay[/url]

  146. auto insurance rates :

    best auto insurance best insurance best auto insurance companies [url=https://bestinsurance.us.org]best cheapest car insurance companies[/url]

  147. Payday Loan Online :

    i need money today loans with low interest short term loans [url=https://7loans.us.com]loans with low interest rates[/url]

  148. erie car insurance :

    car insurance quotes online car insurance quotes online car insurance quotes [url=https://carinsurancequotesonline.us.com]cheap auto insurance in florida[/url]

  149. Dissertation Online :

    write my essay for me help writing an essay for college buy essay online [url=https://writemyessayonline.us.com]essay playing in sports has taught me[/url]

  150. no credit check loans online instant approval online payday loans pay-day-loans [url=https://leaderapply.com/]online payday loan[/url]

  151. cash loans in minutes payday loan loan [url=https://leaderapply.com/]no credit check payday loan[/url]

  152. service loan online payday loan payay loa [url=https://greencheckngo.com/]loans online[/url]

  153. best personal loans bad credit online loans 100 payday loan [url=https://applycheckloan.com/]online payday loan[/url]

  154. credit loans bad credit loans credit loans [url=https://credit-loans.us.com]credit loans[/url]

  155. payday advance loans auckland no credit check payday loan apply loan online [url=https://applygopayday.com/]fast loans[/url]

  156. Essay Writing Online :

    case studies write a case study case study history [url=https://casestudies.us.com]doing case study research[/url]

  157. PashaFinna :

    viagra discret|canadian generic viagra pills|venden viagra sin recet|cvs pharmacy price viagra|comment ou acheter du viagra|buy cheap viagra tesco online|wow look it viagra for her|cialisprobe viagra|compare cialis and viagra|look there viagra overnight|top verkaufen viagra150mg|400 mg viagra|viagra generic free|viagra cream sale|we recommend cheap viagra soft|buy cheap viagra coupon now|cerco viagra cialis levitr|click now how to get viagra|getting viagra no prescription|sex drug viagra australia|ranbaxy viagra price in india|viagra einnahme wann|yahoo buy place viagra to best|jersey viagra|order generic ca viagra|preise schweiz viagra|viagra online order guide|precios de viagra uk|buy 5 mg viagra online|compro viagra foro|muestras libres oof viagra|viagra canada en ligne|viagra con envio|miglior viagra online|prescription charge for viagra|can buy viagra vietnam|viagrande zero assoluto|pfizer viagra samples in usa|generic viagra in stores|where buy generic viagra|viagra levitra generique|la farmacia del canada viagra|good choice cialis or viagra|viagra amico del cuore|get viagra free trial|viagra cost 6 pills 100mg|fast buy generic viagra|prescriptions for viagra|viagra 50 achat|prescripcin viagra|good choice wwwviagracom|genrico en viagra britnico|viagra sus efecto|viagra 100mg cialis|viagra broadway services|preiswertes viagra kaufen|marke viagra ohne verordnung|viagra singapore price|generic viagra with paypal|achat viagra online|ohio viagra bill|viagra generique achat|sm generic viagra|viagra for sale mastercard|costo viagra|usefull link pfizer viagra|viagra for women free samples|viagra tablets side effects|discount viagra or cialis|just try dose viagra|free viagra to sex offenders|look there viagra discount|viagra soft buy uk|pfizer best viagra quality|how often one can use viagra|viagra pills 3000g|viagra welche wirkung|how good is 100mg viagra|generic viagra for sale online|viagra online sito sicuro|free trial of viagra coupon|online viagra preisvergleich|cheap viagra uk buy|cost of viagra for dogs|best price viagra in australia|buy pfizer viagra australia|get prescribed viagra online|hard viagra online|lowest prices for viagra plus|viagra online in contrassegno|usa viagra descuento|viagra dosis diaria|prescrizione viagra libero uk|cheapest price on 100mg viagra|generic viagra india quality|only today viagra on women|viagra al mattino|buy viagra las vegas|viagra bereber|viagra for sale ireland|viagra price at costco 2011|look here viagra in spain|viagra wirkstoffmenge|viagra nebenwirkungen symptome|where to get cheapest viagra|only here viagra online order|diabetes and viagra|canada viagra cialis on line|viagra jus de pamplemousse|cost of 1 viagra tablet|cheap viagra search generic|viagra online in nederland|viagra les effets secondaire|viagra kaufen ohne|viagra st maarten|viagra altitude sickness|viagra sale boots|is viagra safe to use|viagra pills generic|achat viagra site fiable|acheter viagra en tunisie|generico do viagra suvvia|viagra for men price bangalore|nz viagra|viagra herstellungskosten|viagra paypal bestellen|cheapest viagra in the uk|achat viagra generique france|i recommend viagra samples|cheapest buy viagra soft|precio viagra marbella|where to get cheap viagra|viagra generic uk|viagra blue california|viagra bologna|viagra generico reveiw|look here ordering viagra|patent date viagra expire|viagra venta en lnea|viagra 100mg 4 st preis|viagra how much cost|preis viagra rezeptfre|enter site buy viagra no rx|acheter du vrai viagra|uk cheapest viagra 100mg|crush viagra tablets|viagra 50mg france|dove comprare viagra a napoli|canadian drugs online viagra|donde comprar viagra foro|viagra im internet|efectos viagra cuerpo humano|viagra sildenafil tabletas|pump with viagra i can use a|where to get safe viagra pills|only today viagra for sale|order levitra free viagra|viagra uk consegna|cheap viagra by postal order|viagra sale in pakistan|canada super viagra|viagra barata espa241a|viagra une heure|we recommend viagra price usa|brand viagra buy online uk|viagra online uk paypal|which levitra or better viagra|when to take 100mg viagra|viagra online sale uk|viagra quanto dur|cheap viagra 120mg|i recommend pfizer viagra|buy to best viagra echeck|viagra onset of action|viagra used to wonder for me|wow buy generic viagra cheap|generic viagra chewable|viagra for sale in nz|achat viagra cialis levitra|viagra espagne sans ordonnanc|viagra rrp australia|johannesburg viagra|viagra et derivs|generic viagra german remedies|viagra pharmacy prices cvs|viagra in boots|try it cheaper viagra|rx suisse viagra|follow link viagra overnight|viagra dosage duration|viagra generico vendita online|buy viagra t shirt|viagra generique biogara|cheap online viagra sales|viagra super active italiano|commande viagra pfizer|real viagra online canada|where to buy viagra in greece|viagra medicamento generico|best sites buy generic viagra|donde comprar viagra generico|can i buy viagra in korea|ab wann kann man viagra kaufen|cheap drugs viagra|follow link buy viagra china|viagra ohne rezept nachnahme|viagra grati|viagra best non|pldora barata de viagra|viagra paypal buy|washington post female viagra|visit web site viagra uk|prices buy viagra cialas|viagra cialis trial pack|wow look it online viagra soft|viagra med alkohol|how to order viagra|25 mg viagra recreational|buy viagra in seattle|cost viagra philippines|male enhancement viagra|viagra prices comparison|costo di viagra|viagra ciali|viagra wirkung levitra|viagra lasts how long|viagra kopior|50mg generic viagra|look here buy viagra for women|tried viagra casual use|testosterone test and viagra|how to get free viagra pills|can you buy viagra at pharmacy|viagra e succo di pompelm|viagra tablets 100mg price|buy viagra uk online paypal|prezzo viagra in italia|nebenwirkungen viagra|achete viagra|dog viagra|cheapest shop to buy viagra|just try drug generic viagra|viagra 100mg or cialis 20mg|viagra services|buy viagra from us pharmacy|viagra in holland|prezzo ufficiale viagra|viagra is what just as good|atlantic viagra|can buy viagra malaysia

    [url=http://viagraiusd.com/]viagra cheap[/url]
    online viagra

    viagra discret|canadian generic viagra pills|venden viagra sin recet|cvs pharmacy price viagra|comment ou acheter du viagra|buy cheap viagra tesco online|wow look it viagra for her|cialisprobe viagra|compare cialis and viagra|look there viagra overnight|top verkaufen viagra150mg|400 mg viagra|viagra generic free|viagra cream sale|we recommend cheap viagra soft|buy cheap viagra coupon now|cerco viagra cialis levitr|click now how to get viagra|getting viagra no prescription|sex drug viagra australia|ranbaxy viagra price in india|viagra einnahme wann|yahoo buy place viagra to best|jersey viagra|order generic ca viagra|preise schweiz viagra|viagra online order guide|precios de viagra uk|buy 5 mg viagra online|compro viagra foro|muestras libres oof viagra|viagra canada en ligne|viagra con envio|miglior viagra online|prescription charge for viagra|can buy viagra vietnam|viagrande zero assoluto|pfizer viagra samples in usa|generic viagra in stores|where buy generic viagra|viagra levitra generique|la farmacia del canada viagra|good choice cialis or viagra|viagra amico del cuore|get viagra free trial|viagra cost 6 pills 100mg|fast buy generic viagra|prescriptions for viagra|viagra 50 achat|prescripcin viagra|good choice wwwviagracom|genrico en viagra britnico|viagra sus efecto|viagra 100mg cialis|viagra broadway services|preiswertes viagra kaufen|marke viagra ohne verordnung|viagra singapore price|generic viagra with paypal|achat viagra online|ohio viagra bill|viagra generique achat|sm generic viagra|viagra for sale mastercard|costo viagra|usefull link pfizer viagra|viagra for women free samples|viagra tablets side effects|discount viagra or cialis|just try dose viagra|free viagra to sex offenders|look there viagra discount|viagra soft buy uk|pfizer best viagra quality|how often one can use viagra|viagra pills 3000g|viagra welche wirkung|how good is 100mg viagra|generic viagra for sale online|viagra online sito sicuro|free trial of viagra coupon|online viagra preisvergleich|cheap viagra uk buy|cost of viagra for dogs|best price viagra in australia|buy pfizer viagra australia|get prescribed viagra online|hard viagra online|lowest prices for viagra plus|viagra online in contrassegno|usa viagra descuento|viagra dosis diaria|prescrizione viagra libero uk|cheapest price on 100mg viagra|generic viagra india quality|only today viagra on women|viagra al mattino|buy viagra las vegas|viagra bereber|viagra for sale ireland|viagra price at costco 2011|look here viagra in spain|viagra wirkstoffmenge|viagra nebenwirkungen symptome|where to get cheapest viagra|only here viagra online order|diabetes and viagra|canada viagra cialis on line|viagra jus de pamplemousse|cost of 1 viagra tablet|cheap viagra search generic|viagra online in nederland|viagra les effets secondaire|viagra kaufen ohne|viagra st maarten|viagra altitude sickness|viagra sale boots|is viagra safe to use|viagra pills generic|achat viagra site fiable|acheter viagra en tunisie|generico do viagra suvvia|viagra for men price bangalore|nz viagra|viagra herstellungskosten|viagra paypal bestellen|cheapest viagra in the uk|achat viagra generique france|i recommend viagra samples|cheapest buy viagra soft|precio viagra marbella|where to get cheap viagra|viagra generic uk|viagra blue california|viagra bologna|viagra generico reveiw|look here ordering viagra|patent date viagra expire|viagra venta en lnea|viagra 100mg 4 st preis|viagra how much cost|preis viagra rezeptfre|enter site buy viagra no rx|acheter du vrai viagra|uk cheapest viagra 100mg|crush viagra tablets|viagra 50mg france|dove comprare viagra a napoli|canadian drugs online viagra|donde comprar viagra foro|viagra im internet|efectos viagra cuerpo humano|viagra sildenafil tabletas|pump with viagra i can use a|where to get safe viagra pills|only today viagra for sale|order levitra free viagra|viagra uk consegna|cheap viagra by postal order|viagra sale in pakistan|canada super viagra|viagra barata espa241a|viagra une heure|we recommend viagra price usa|brand viagra buy online uk|viagra online uk paypal|which levitra or better viagra|when to take 100mg viagra|viagra online sale uk|viagra quanto dur|cheap viagra 120mg|i recommend pfizer viagra|buy to best viagra echeck|viagra onset of action|viagra used to wonder for me|wow buy generic viagra cheap|generic viagra chewable|viagra for sale in nz|achat viagra cialis levitra|viagra espagne sans ordonnanc|viagra rrp australia|johannesburg viagra|viagra et derivs|generic viagra german remedies|viagra pharmacy prices cvs|viagra in boots|try it cheaper viagra|rx suisse viagra|follow link viagra overnight|viagra dosage duration|viagra generico vendita online|buy viagra t shirt|viagra generique biogara|cheap online viagra sales|viagra super active italiano|commande viagra pfizer|real viagra online canada|where to buy viagra in greece|viagra medicamento generico|best sites buy generic viagra|donde comprar viagra generico|can i buy viagra in korea|ab wann kann man viagra kaufen|cheap drugs viagra|follow link buy viagra china|viagra ohne rezept nachnahme|viagra grati|viagra best non|pldora barata de viagra|viagra paypal buy|washington post female viagra|visit web site viagra uk|prices buy viagra cialas|viagra cialis trial pack|wow look it online viagra soft|viagra med alkohol|how to order viagra|25 mg viagra recreational|buy viagra in seattle|cost viagra philippines|male enhancement viagra|viagra prices comparison|costo di viagra|viagra ciali|viagra wirkung levitra|viagra lasts how long|viagra kopior|50mg generic viagra|look here buy viagra for women|tried viagra casual use|testosterone test and viagra|how to get free viagra pills|can you buy viagra at pharmacy|viagra e succo di pompelm|viagra tablets 100mg price|buy viagra uk online paypal|prezzo viagra in italia|nebenwirkungen viagra|achete viagra|dog viagra|cheapest shop to buy viagra|just try drug generic viagra|viagra 100mg or cialis 20mg|viagra services|buy viagra from us pharmacy|viagra in holland|prezzo ufficiale viagra|viagra is what just as good|atlantic viagra|can buy viagra malaysia

  158. best auto insurance :

    car insurance quotes online car insurance quotes online car insurance quote [url=https://carinsurancequotesonline.us.com]cheap liability car insurance[/url]

  159. baaFloord :

    fast cash loans online loan bad credit no fax payday loan [url=https://applygoleader.com/]quick loans[/url]

  160. Direct Lender Loans :

    personal loan interest rates personal loans low interest personal loans with low interest [url=https://loaninterestrates.us.com]personal loans with low interest[/url]

Пікір жазу

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*


+ 6 = 9